Najważniejsze zasady opisu znaczenia w „Wielkim słowniku języka polskiego”

Piotr Żmigrodzki

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2009.010

Abstrakt


This  paper  considers  the  three  fundamental  principles  of  semantic  description proposed  for  the  future Great Polish Dictionary  (WSJP) which  is being prepared by linguists from the Institute of Polish Language at the Polish Academy of Sciences. The principles are as follows:

1.  The definitions should be of linguistic rather than encyclopedic character, and they should express the point of view of an average educated native speaker.

2.  Mistakes and circularity in definitions (e.g. idem per idem, ignotum per ignotum etc.) is to be avoided.

3.  The lexicographic definitions should draw on the achievements of linguistic semantics.

The author analyzes some lexicographical definitions of natural genera, law terms, family relations, and speech acts in Polish (taken from earlier Polish dictionaries, and prepared for WSJP), and concludes that in actual lexicographic practice it can be difficult to adhere to the above mentioned principles.


Słowa kluczowe


język polski; leksykografia; słownik ogólny; znaczenie; definicja leksykograficzna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


BAŃKO M., 2001, Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa. Studia o słowniku jednojęzycznym, Warszawa: IJP UW.

BARTMIŃSKI J., 1984, Definicja leksykograficzna a opis języka, w: Słownictwo w opisie języka, K. Polański (red.), Katowice: UŚ.

BARTMIŃSKI J., 1988, Definicja kognitywna jako narzędzie opisu konotacji, w: Konotacja, J. Bartmiński (red.), Lublin: UMCS, s. 169–183.

BEDNAREK A., GROCHOWSKI M., 1993, Zadania z semantyki językoznawczej, Toruń: UMK.

BIELSKA-BRODZIAK A., TOBOR Z., 2007, Słowniki a interpretacja tekstów prawnych, Państwo i Prawo LXII, z. 5, s. 20–31.

GROCHOWSKI M., 1982, Zarys leksykologii i leksykografii, Toruń: UMK.

GROCHOWSKI M., 1989, O pojęciu groźby, Polonica XIV, s. 33–44.

GROCHOWSKI M., 1993, Konwencje semantyczne a definiowanie wyrażeń językowych. Warszawa: ZSL UW.

GROCHOWSKI M., 2004, Informacja semantyczna w słownikach popularnych i naukowych. Postulaty metodologiczne, Poradnik Językowy, z. 9, s. 8–18.

ISJP 2000: Inny słownik języka polskiego, M. Bańko (red.), t. 1–2. Warszawa: PWN.

LDOCE (1943–1949): Longman Dictionary of Contemporary English, New Edition, Harlow: Pearson Education Ltd.

SJPDor 1958–1969: Słownik języka polskiego PAN, W. Doroszewski (red.), t. 1–11, Warszawa: Wiedza Powszechna PWN.

SJPSz 1978–1981: Słownik języka polskiego PWN, M. Szymczak (red.), t. 1–3, Warszawa; PWN, Suplement, M. Bańko, M. Krajewska, E. Sobol (red.), Warszawa 1992.

SWJPDun 1996: Słownik współczesnego języka polskiego, B. Dunaj (red.), Warszawa: Wilgor.

TOKARSKI R., 1988, Konotacje jako składnik treści słowa, w: Konotacja, J. Bartmiński (red.), Lublin: UMCS, s. 35–53.

USJP 2003: Uniwersalny słownik języka polskiego PWN, S. Dubisz (red. nauk.), t. 1–4. Edycja luksusowa: t. 1–6. Wersja komputerowa [CD-ROM], Warszawa 2004.

WIERZBICKA A., 1983, Genry mowy, w: Tekst i zdanie, T. Dobrzyńska, E. Janus (red.), Wrocław: Ossolineum, s. 127–141.

WIERZBICKA A., 1986, Lexicography and conceptual analysis, Ann Arbor: Karoma Publishers.

ŻMIGRODZKI P., 2003, O kilku błędach w słownikach języka polskiego, w: Śląskie studia lingwistyczne, K. Kleszczowa i J. Sobczykowa (red.), Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 98–104.

ŻMIGRODZKI P., 2005, Kryteria ewaluacji opisów leksykograficznych, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego LXI, s. 13–25.

ŻMIGRODZKI P., 2006, Leksyka związana z koleją w Uniwersalnym słowniku języka polskiego. Wybrane problemy metaleksykograficzne, Polonica XXVI–XXVII, s. 17–36.

ŻMIGRODZKI P., ULITZKA E., NOWAK T., 2005, O świadomości leksykograficznej kandydatów na polonistów (na podstawie badań ankietowych), Poradnik Językowy, z. 5, s. 3–21.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN 2080-1068 (print)
ISSN 2391-7768 (online)

Partnerzy platformy czasopism