„Droga do wolności” czy „teatr hipokryzji”? O „Różańcu Do Granic” w dyskursie internetowym portalu społecznościowego Facebook

Justyna Zynek-Mahometa

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/lud102.2018.14

Abstrakt


Artykuł prezentuje opinie na temat „Różańca Do Granic” zamieszczone w przestrzeni internetowej na portalu społecznościowym Facebook. Wydarzenie skupiające osoby odmawiające modlitwę różańcową wzdłuż granic Polski 7 października 2017 roku zostało okrzyknięte największą akcją modlitewną w Europie i zyskało zarówno fanów, jak i przeciwników. Na podstawie selekcji „recenzji” zamieszczanych w przestrzeni internetowej przez użytkowników Facebooka wyodrębnione zostały opinie pochwalające i krytykujące inicjatywę oraz relacje z uczestnictwa w wydarzeniu. Tekst zawiera refleksję nad Facebookiem jako terenem badawczym oraz związkiem kategorii wspólnoty i formy inicjatywy modlitewnej. Artykuł kończą rozważania nad koncepcją granicy w kontekście charakteru akcji. Zastosowanie analizy wykorzystującej metody Krytycznej Analizy Dyskursu oraz badań netnograficznych pozwoliło uwidocznić sposób, w jaki spór wokół „Różańca Do Granic” stał się wielogłosową debatą nad związkiem tożsamości narodowej i religijności w Polsce. Tekst podsumowuje badania prowadzone w ramach uczestnictwa w zajęciach „Polityka w Internecie” prowadzonych w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego przez prof. Annę Malewską-Szałygin.


Słowa kluczowe


różaniec; modlitwa; Facebook; Internet; wspólnota; granica; dyskurs

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Andrade, C. (2009). Prayer and healing: A medical and scientific perspective on randomized controlled trials. Indian Journal of Psychiatry, 51(4), 247-253.

Baraniecka-Olszewska, K. (2016). O wielkim odpuście w Kalwarii Pacławskiej ponownie. Refleksja nad antropologią pielgrzymek. Etnografia polska, LX(1–2), 27-42.

Butler, J. (2010). Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu (przeł. A. Ostolski). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Hervieu-Léger, D. (1999). Religia jako pamięć (przeł. M. Bielawska). Kraków: Nomos.

Janion, M. (2004). Polska w Europie. Nauka (1), 7-30.

Jan Paweł II. (2002). List apostolski do biskupów, duchowieństwa i wiernych o Różańcu Świętym – Rosarium Virginis Mariae. Pozyskano z http://web.archive.org/web/20021027152901/http://www.vatican.va:80/holy_father/john_paul_ii/ap ost_letters/documents/hf_jp-ii_apl_20021016_rosarium-virginis-mariae_pl.html; dostęp: 10.02.2018.

Kowalski, P. (2002). Religijność potoczna. Notatki na temat kiczu i religii. Dekada Literacka, (3-4). Pozyskano z http://witryna.czasopism.pl/gazeta/artykul.php?id_artykulu=142; dostęp: 10.02.2018.

Kozinets, R. (2012). Netnografia. Badania etnograficzne on-line. (przeł. M. Brzozowska- Brywczyńska). Warszawa: PWN.

Kurczewska, J. (2005). Granica niejedno ma imię. Trzy podejścia teoretyczne. W: J. Kurczewska i H. Bojar (red.), Granice na pograniczach (ss. 365-396). Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Mitchell, N. (2009). Conclusion. W: The Mystery of the Rosary: Marian Devotion and the Reinvention of Catholicism (ss. 237–242). New York-London NYU Press.

Motyl, K. (2014) Rytuał – od antropologii kulturowej do analizy transakcyjnej. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 3, 65-78.

Mróz, L. (2005). Pasje w kolorze. W: L. Mróz, M. Zowczak, K. Waszczyńska (red.), Regiony, granice, rubieże (ss. 7-15). Warszawa: Wydawnictwo DIG.

Parzych-Blakiewicz, K. (2015). „Fenomen świętego” wśród antropologicznych uwarunkowań wiary religijnej. Paedagogia Christiana, 1(35), 201-214.

Sulima, M. (2007). Symboliczne przestrzenie domu. Zeszyty naukowe Politechniki Białostockiej. Architektura, 20, 81-91.

Trzeszczyńska, P. (2016). W stronę etnografii Facebooka. Przypadek badań nad diasporą i pamięcią Ukraińców w Kanadzie. Zeszyty Etnologii Wrocławskiej, 2 (25), 23-42.

Wodak, R. (2008). Dyskurs populistyczny: retoryka wykluczenia a gatunki języka pisanego. W: A. Duszak, N. Fairclough (red.), Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej (ss. 185-214). Kraków: Univesitas.

Zenderowski, R. (2012). My już jesteśmy zjedzeni... Rola i znaczenie prawosławia w konflikcie etnicznym w Dolinie Preszewa. Warszawa: Instytut Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Zubrzycki, G. (2014). Krzyże w Auschwitz. Tożsamość narodowa, nacjonalizm i religia w postkomunistycznej Polsce. Kraków: Nomos.


Partnerzy platformy czasopism