Trudniejsza Arkadia – wizja natury w gwarowej poezji gorczańskiej poetki Antoniny Zachary-Wnękowej

Anna Mlekodaj

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LL.4-5.2019.007

Abstrakt


Podhale jest regionem, które może poszczycić się ponadstuletnią tradycją literacką. Zainspirowani nurtem podhalańskim w literaturze polskiej wykształceni górale na już na początku XX wieku zainicjowali niefolklorowy nurt gwarowej prozy i poezji. Rodzimemu dialektowi nadali rangę języka poezji. Podhalańską literaturę do naszych czasów współtworzyło pięć generacji poetów. Ich twórczość stanowi unikatowy i oryginalny obraz percepcji świata przez mikrospołeczność o silnej tożsamości kulturowej oraz głębokim przywiązaniu do tradycji. Radykalne zmiany, jaki nastąpiły na góralskiej wsi w ostatnich dekadach, wpłynęły na kondycję życia górali. Już w latach 70 XX wieku dawne, proste życie wiejskie zostało wyparte przez nowoczesność, która chociaż przyniosła z sobą dobrobyt, stała się przyczyną wyobcowania człowieka ze świata przyrody. Podhale – niegdyś zagubiona wśród gór i lasów kraina pasterzy i rolników – pod wpływem zmian cywilizacyjnych stopniowo zagubiło więź z naturą. Jego współcześni mieszkańcy nie żyją już zgodnie z jej rytmem ani też nie mają czasu na jej kontemplację.  Przedmiotem referatu będzie analiza arkadyjskiej wizji natury stworzonej w gwarowej poezji Antoniny Zachary-Wnękowej, która w powrocie do natury i życiu z nią w harmonii upatruje podstawowy warunek ludzkiego szczęścia.

Słowa kluczowe


poezja gwarowa; arkadia; natura; współczesność; góralska wieś

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


BACHTIN, M. (1970).Epos a powieść (o metodologii badania powieści) (tł. J. Baluch). „Pamiętnik Literacki” LXI, z. 3, 203-230.

BACHTIN, M. (1982). Formy czasu i przestrzeni w powieści. W: M. Bachtin, Problemy literatury i estetyki (tł. W. Grajewski) (s. 278-469). Warszawa: „Czytelnik”.

BARTMIŃSKI, J. (2001). Ludowy styl artystyczny W: J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski (s. 223-233). Lublin: UMCS.

GĄSIENICA-BYRCYN, W. (2013). Murzański. W: A. Mlekodaj (oprac.), Góralska czytanka (s. 48-51). Rabka-Zdrój: Wydawnictwo „Zachylina”.

LUDWISIAK, M. (2003). Arkadia Heleny Radziwiłłowej – zagadnienie śmierci w XVIII-wiecznym ogrodzie. „Acta Universitatis Lodzinsis, Folia Historica” 77, 35-6.

TISCHNER, J. (2000). Filozofia po góralsku. Kraków: Wydawnictwo „Znak”.

WITKOWSKA, A. (1972). Słowianie, my lubim sielanki. Warszawa: Wydawnictwo Literackie.

ZACHARA WNĘKOWA, A. (1979). Wiersze spod Gorców. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN 2544-2872 (online)

ISSN 0024-4708 (print)

Partnerzy platformy czasopism