„Cuntas de la Tierra de las Faias” Antónia Bárbola Alvesa jako przykład językowo-kulturowych strategii budowania tożsamości „małych narodów”

Michał Belina, Maria Boguszewicz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LC.2019.025

Abstrakt


Ziemia Mirandyjska jest niewielkim regionem we wschodniej Portugalii usytuowanym przy granicy hiszpańskiej, który zdołał zachować odrębny język i stworzyć w nim literaturę piękną. Jednym z najbardziej znanych i cenionych badaczy tej kultury jest António Bárbolo Alves, który jest także autorem dwóch zbiorów baśni literackich. Celem artykułu jest zbadanie w perspektywie kulturoznawczej i językoznawczej jednego z nich, Cuntas de la Tierra de las Faias, jako przykładu budowania tożsamości etnicznej na poziomie języka pisanego. Fakt, iż autor jest jednocześnie profesorem akademickim, sprawia, że w sposób świadomy używa języka i jego celem jest implantacja elementów ideologicznych w tekście.  W związku z tym aplikujemy w interpretacji zarówno metody literaturoznawcze, jak i językoznawcze, a nawet kulturoznawcze. W pierwszej części tekstu definiujemy, czym jest baśń i jakie są jej funkcje społeczne. Ponadto określamy, czym jest kultura mniejszościowa i literatura mniejsza. Na koniec stosujemy językoznawcze techniki analizy, które zestawiamy z funkcją kulturową bajki oraz kontekstem kultury lokalnej. W wyniku zaproponowanej analizy wykazujemy, jakie strategie przyjmują „małe narody” w celu podtrzymania i podkreślenia swojej odrębności kulturowej.


Słowa kluczowe


Ziemia Mirandyjska; język mirandyjski; baśń; kultura ludowa; pogranicze

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Acadamia de la Llingua Asturiana 2001. Gramática de la Llingua Asturiana. Uviéu: Academia de la Llingua Asturiana.

Almqvist, Anna 2009. Una comparación: El futuro del subjuntivo en castellano y gallego, ¿Por qué muere una forma verbal en una lengua mientras que sobrevive en otra? Göteborg: Göteborgs Universitet.

Baniowska-Kopacz, Ewa 2014. „Bliskie i dalekie, czyli co jest ważne: refleksje z etnologicznych badań na pograniczu śląsko-małopolskim”. W: Brzezińska, Szmidt 2014. 173–184.

Bárbolo Alves, António 2015. Cuntas de la Tierra de las Faias. Picuote: Frauga – Associaçon pa l Zambulbimiento Antegrado de Picuote.

Bárbolo Alves, António, Ivo Castro, Marcolino Fernandes, Manuela Barros Ferreira, Valdemar Gonçalves, Cristina Martins, Rita Marquilhas, António Maria Mourinho, Moisés Pires, Domingos Raposo, José Augusto Raposo 1999. Convenção Ortográfica da Língua Mirandesa. Miranda do Douro–Lisboa: Câmara Municipal de Miranda do Douro/Centro de Linguística da Universidade de Lisboa.

Bednarski, Jacek 2014. „Region Europa – Europa regionów”. W: Brzezińska, Szmidt 2014. 15–33.

Belina, Michał 2015. „Lengua mirandesa: historia y sistema fonético”. Studia Iberystyczne 14: 75–84.

Boguszewicz, Maria 2012. „Znaczenie tekstów drukowanych w języku galisyjskim z okresu prerrexurdimento (1800–1840) dla późniejszego rozwoju kultury galicyjskiej”. W: Loba, Łuczak, Gregori 2012. 163–175.

Boguszewicz, Maria 2015. „Jak Kopciuszek spotkał księcia! ¡Desperta Polska! Eduardo Pondela”. W: Loba, Łuczak, Gregori 2015. 163–175.

Brzezińska, Anna Weronika, Jacek Szmidt (red.) 2014. Regiony i regionalizmy w Europie. Badania – kreacje – popularyzacje. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Burszta, Wojciech 2011. „Tradycja z perspektywy współczesnej refleksji kulturoznawczej”. W: Leszczyński 2011. 21–30.

Cintra, Lindley, Celso Cunha 1998. Breve Gramática do Português Contemporâneo. Lisboa: Edições João Sá da Costa.

Drzazgowska, Joanna 2014. „Infinitivo flexionado – um fenómeno português? Algumas observações acerca do infinitivo flexionado”. W: Natalia Czopek, Anna Rzepka (red.). Studia Iberystyczne 13. Kraków: Księgarnia Akademicka. 371–381.

Fabra, Pompeu 2006. Gramàtica catalana. Barcelona: Institut d’Estudis Catalans.

Forteza y Cortés, Tomás 1915. Gramática de La Lengua Catalana. Palma de Mallorca: Escuela Tipografica Provincial.

Gómez Torrego, Leonardo 2007. Gramática didáctica del español. Madrid: SM Ediciones.

Jagiełło, Michał 2001. “Partnerstwo dla przyszłości: uwagi o polityce wobec mniejszości narodowych”. W: Jacek Purchla (red.). Od świata granic do świata horyzontów. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury. 93–101.

Kwaterko, Józef 2012. „Literatura mniejsza: koncept, ideologia, możliwość tekstu”. W: Loba, Łuczak, Gregori 2012. 13–23.

Leszczyński, Grzegorz (red.) 2006. Kulturowe konteksty baśni, tom 2. Poznań: Centrum Sztuki Dziecka.

Leszczyński, Grzegorz (red.) 2011. Sztuka dla dziecka: tradycja we współczesności. Poznań: Centrum Sztuki Dziecka.

Litwinowicz-Droździel, Małgorzata 2011. „Stare historie na nowe czasy. Sztuka opowiadania wobec tradycji”. W: Leszczyński 2011. 109–120.

Loba Mirosław, Barbara Łuczak, Alfons Gregori (red.) 2012. „Literatury mniejsze” Europy romańskiej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Loba Mirosław, Barbara Łuczak, Alfons Gregori (red.) 2015. „Literatury mniejsze” Europy romańskiej 2. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Ługowska, Jolanta 2006. „Baśń jako wprowadzenie do myślenia aksjologicznego”. W: Leszczyński 2006. 27–40.

Molicka, Maria 2006. „Psychologiczne aspekty aksjologii baśni”. W: Leszczyński 2006. 110–112.

Noia Campos, María Camino 2014. „Contes de la femme convoitée et calomniée: Á propos de la classification de contes-nouvelles”. Estudis de Literatura Popular 4: 81–93.

Pires, Moisés 2009. Elementos da gramática mirandesa. Mirando do Douro: Centro de Estudos António Maria Mourinho.

Rokosz, Tomasz 2011. „Dziecko – twórca, bohater, czy odbiorca? Analiza wybranych gatunków polskiego folkloru”. W: Leszczyński 2011. 91–108.

Synak, Brunon 1998. Kaszubska tożsamość: ciągłość i zmiana. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Vega Ramos, María José 1986. „De la aproximación de los cuentos populares: primeras consideraciones en torno a algunos cuentos de la comarca de Las Hurdes”. Anuario de Estudios Filológicos 9: 331–347.

Viola Morato, Manuel Simón 2006. „Cuentos populares arrayanos”. Revista de estudios extremeños 2 (70): 1245–1296.




Partnerzy platformy czasopism