Stawanie się Orientem. Wyprawy Europejczyków do Mekki jako doświadczenie transkulturowe późnej epoki kolonialnej

Ewa Łukaszyk

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LC.2019.009

Abstrakt


Celem artykułu jest próba rozważenia europejskiej pielgrzymki do Mekki jako doświadczenia transkulturowego w kontekście późnej epoki kolonialnej. Punktem wyjścia jest nawiązanie do Orientalizmu Edwarda Saida, a w szczególności do ustanowionej przez niego interpretacji casusu Lawrence’a z Arabii. Ta klasyczna diagnoza jest skonfrontowana z narracjami mówiącymi o podróży w głąb Arabii jako drodze duchowej, odczytywanymi jako świadectwo stopniowego przełamywania orientalizacji jako kondycji ograniczającej przede wszystkim podmiot zachodni, niezdolny do pełnego doświadczenia tego, co zostało zorientalizowane. Po eksploracyjnej wyprawie Richarda Burtona, postaci konwertytów z pierwszej połowy XX wieku, takie jak Harry St. John Bridger Philby, Evelyn Cobbold i Muhammad Asad stopniowo osiągają coraz bardziej pogłębione doświadczenie transkulturowe w drodze do Mekki.


Słowa kluczowe


literatura podróżnicza; Mekka; orientalizacja; transkulturowość

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Asad, Muhammad 1996. The Road to Mecca. Kuala Lumpur: Islamic Book Trust.

Blunt, Anne 1881. A Pilgrimage to Nejd, the Cradle of the Arab Race. London: J. Murray.

Burckhardt, Titus 2009. Art of Islam. Language and Meaning. Commemorative edition. Bloomington: World Wisdom.

Cobbold, Evelyn 1934. Pilgrimage to Mecca. London: J. Murray.

Dagnino, Arianna 2015. Transcultural Writers and Novels in the Age of Global Mobility. West Lafayette: Purdue University Press.

Epstein, Mikhail 2009. “Transculture. A Broad Way Between Globalism and Multiculturalism”. The American Journal of Economics and Sociology 1: 321–357.

Facey, William 2008. “Mayfair to Makkah”. Saudi Aramco World 59, 5: 18–23.

Fuchs, Barbara 2004. Mimesis and Empire. The New World, Islam, and European Identities. Cambridge: Cambridge Univeristy Press.

Lawrence, Thomas Edward 1998. Siedem filarów mądrości. Tłum. Jerzy Schwakopf. Warszawa: PIW.

Łukaszyk, Ewa 2018. Humanistyka, która nadchodzi. W poszukiwaniu kondycji transkulturowej. Warszawa: DiG.

Philby, Harry St. John Bridger 1946. A Pilgrim in Arabia. London: Hale.

Said, Edward 1991. Orientalizm. Tłum. Witold Kalinowski. Warszawa: PIW.

Slight, John 2017. “British Colonial Knowledge and the Hajj in the Age of Empire”. W: Umar Ryad (ed.). The Hajj and Europe in the Age of Empire. Leiden: Brill.

Welsch, Wolfgang 1992. Transkulturalität: Lebensformen nach der Auflösung der Kulturen. Zürich: Fink.

Wolfe, Michael 1997. One Thousand Roads to Mecca. Ten centuries of Travelers Writing about the Muslim Pilgrimage. New York: Grover Press.




Partnerzy platformy czasopism