Współczesne badania poświęcone I wojnie światowej w Wielkiej Brytanii i Francji – perspektywa kulturoznawcza

Anna Branach-Kallas, Piotr Sadkowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LC.2018.028

Abstrakt


Artykuł jest próbą zarysowania najważniejszych kierunków rozwoju w badaniach poświęconych I wojnie światowej we Francji i w Wielkiej Brytanii w zakresie szeroko pojętego kulturoznawstwa w ciągu ostatnich czterdziestu lat. Autorzy ukazują, jak wczesne badania decyzji militarnych i strategicznych przekształciły się w refleksję o charakterze socjologicznym i kulturowym, poprzez połączenie interpretacji literatury, filmu, sztuki, prasy, pomników, reklam, plakatów, listów czy też praktyk życia codziennego w dobie globalnego kataklizmu. Historia I wojny stała się w ten sposób historią afektów. Autorzy omawiają szereg prac angielsko- i francuskojęzycznych, które poszerzyły rozumienie Wielkiej Wojny o perspektywy przeżyć indywidualnych zarówno żołnierzy, jak i cywilów. Artykuł kończy refleksja na temat nowych horyzontów – postkolonialnych i transkulturowych – w badaniach dotyczących I wojny światowej.


Słowa kluczowe


I wojna; nauki historyczne; kulturoznawstwo; literaturoznawstwo; cielesność; trauma; cierpienie; płeć kulturowa; postkolonializm; komparatystyka

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Audoin-Rouzeau, Stéphane et Annette Becker 2000. 14–18, retrouver la Guerre. Paris: Gallimard (Folio).

Baratay, Éric 2017. Zwierzęta w okopach. Zapomniane historie. Tłumaczenie Barbara Brzezicka. Gdańsk: Wydawnictwo w Podwórku.

Becker, Annette 1994. La Guerre et la foi. De la mort à la mémoire, 1914–1939. Paris: Armand Colin.

Becker, Annette 2004. „Le sort des femmes pendant l’occupation allemande du nord de la France”. W: Evelyne Morin-Rotureau (red.). 1914–1918: Combats de femmes – Les femmes, pilier de l’effort de guerre. Paris: Autrement – Mémoires.

Becker, Annette 2005. „Les artistes, la guerre, le sacré”. W: Jean-Jacques Becker (red.). Histoire culturelle de la Grande Guerre. Paris: Armand Colin.

Becker, Jean-Jacques, Jay M. Winter, Gerd Krumeich, Annette Becker et Stéphane Audoin-Rouzeau 1994. Guerre et cultures 1914–1918. Paris: Armand Colin.

Bergonzi, Bernard 1965. Heroes’ Twilight: A Study of the Literature of the Great War. London: Constable.

Biron, Michel et Olivier Parenteau 2012. „La Guerre dans la littérature québécoise”. Voix et Images 2 (110): 9–14.

Bourke, Joanna 1999. Dismembering the Male: Men’s Bodies, Britain and the Great War. London: Reaktion Books.

Campbell, James 2005. „Interpreting the War”. W: Vincent Sherry (red.). The Cambridge Companion to the Literature of the First World War. Cambridge: Cambridge University Press.

Cannadine, David 1981. „War and Death, Grief and Mourning in Modern Britain”. W: Joachim Whaley (red.). Mirrors of Mortality: Studies in the Social History of Death. London: Europe Publications Limited.

Clark, Christopher 2017. Lunatycy. Jak Europa poszła na wojnę w roku 1914. Tłumaczenie Malwina Fiedorek, Tomasz Fiedorek. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.

Das, Santanu 2005. Touch and Intimacy in First World War Literature. Cambridge: Cambridge University Press.

Das, Santanu 2013. „Introduction”. W: Santanu Das (red.). Race, Empire and First World War Writings. New York: Cambridge University Press.

Field, Frank 1991. British and French Writers of the First World War: Comparative Studies in Cultural History. Cambridge: Cambridge University Press.

Fogarty, Richard S. 2008. Race and War in France: Colonial Subjects in the French Army, 1914–1918. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.

Fouilloux, Etienne 2005. „Première Guerre mondiale et changement religieux en France”. W: Jean-Jacques Becker (red.). Histoire culturelle de la Grande Guerre. Paris: Armand Colin.

Fussell, Paul 1975. The Great War and Modern Memory. New York and London: Oxford University Press. Gilbert, Sandra 1983. „Soldier’s Heart: Literary Men, Literary Women, and the Great War”. Signs 8.3: 422–450.

Godo, Emmanuel 2016. „La guerre de 14–18: une crise de l’esprit?”. Études 6: 75–86.

Grayzel, Susan R. 1999. Women’s Identities at War: Gender, Motherhood, and Politics in Britain and France during the First World War. Chapel Hill–London: The University of North Carolina Press.

Hallett, Christine E. 2014. Veiled Warriors: Allied Nurses of the First World War. Oxford: Oxford University Press.

Hynes, Samuel 1990. A War Imagined: The First World War and English Culture. London: The Bodley Head.

Leed, Eric J. 1979. No Man’s Land: Combat and Identity in World War I. Cambridge: Cambridge University Press.

Lerner, Paul 2005. „Historiographie de la psychiatrie de guerre”. W: Jean-Jacques Becker (red.). Histoire culturelle de la Grande Guerre. Paris: Armand Colin.

Ouditt, Sharon 1994. Fighting Forces, Writing Women: Identity and Ideology in the First World War. London–New York: Routledge.

Ouditt, Sharon 2005. „Myths, Memories, and Monuments: Reimagining the Great War”. W: Vincent Sherry (red.). The Cambridge Companion to the Literature of the First World War. Cambridge: Cambridge University Press.

Prost, Antoine 1992. In The Wake of War: “Les Anciens Combattants” and French Society 1914–1939. Tłumaczenie Helen McPhail. Oxford: Berg Publishers.

Riegel, Léon 1978. Guerre et littérature. Le bouleversement des consciences dans la littérature romanesque inspirée par la Grande Guerre (littératures française, anglo-saxonne et allemande, 1910–1930). Paris: Klincksieck.

Saunders, Nicholas 2005. „Vers une archéologie anthropologique de la Première Guerre mondiale”. W: Jean-Jacques Becker (red.). Histoire culturelle de la Grande Guerre. Paris: Armand Colin.

Schoentjes, Pierre 2009. Fictions de la Grande Guerre. Variations littéraires sur 14–18. Paris: Garnier.

Seal, Graham 2004. Inventing Anzac: The Digger and National Mythology. St Lucia: University of Queensland Press.

Shephard, Ben 2002. A War of Nerves. Soldiers and Psychiatrists 1914–1994. London: Pimlicoe.

Stanzel, Frank K. and Martin Löschnigg (red.) 1993. Intimate Enemies: English and German Literary Reactions to the First World War. Heidelberg: Universitatsverlag C. Winter.

Tate, Trudi 1998. Modernism, History and the First World War. Manchester–New York: Manchester University Press.

Thébaud, Françoise 1986. La femme au temps de la guerre de 14. Paris: Stock/Laurence Pernoud.

Todman, Dan 2005. The Great War: Myth and Memory. London–New York: Hambledon.

Todman, Dan 2008. „The First World War in Contemporary British Popular Culture”. W: Heather Jones, Jennifer O’Brien, Christopher Schmidt-Supprian (red.). Untold War: New Perspectives in First World War Studies. Leiden–Boston: Brill.

Trevisan, Catherine 2001. Les fables du deuil. La Grande Guerre: mort et écriture. Paris: Presses Universitaires de France.

Trotter, David 2005. „The British Novel and the War”. W: Vincent Sherry (red.). The Cambridge Companion to the Literature of the First World War. Cambridge: Cambridge University Press.

Vance, Jonathan F. 1997. Death so Noble: Memory, Meaning and the First World War. Vancouver: University of British Columbia Press.

Wilson, Ross J. 2014. „It Still Goes On: Trauma and the Memory of the First World War”. W: Martin Löschnigg, Marzena Sokołowska-Paryż (red.). The Great War in Post-Memory Literature and Film. Berlin–Boston: De Gruyter.

Winter, Jay 1996. Sites of Mourning, Sites of Memory: The Great War in European Cultural History. Cambridge: Cambridge University Press.

Winter, Jay (red.) 2014a. The Cambridge History of the First World War. Cambridge: Cambridge University Press.

Winter, Jay 2014b. „Shell Shock”. W: Jay Winter (red.). The Cambridge History of the First World War. Tom 3: Civil Society. Cambridge: Cambridge University Press.

Winter, Jay and Antoine Prost 2005. The Great War in History: Debates and Controversies. Cambridge: Cambridge University Press.




Partnerzy platformy czasopism