Udana historia nieudanej interwencji Brytyjczyków w Afganistanie (1839–1842)

Krzysztof Marchlewicz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2016.123.2.06

Abstrakt


Artykuł jest polemicznym omówieniem książki Williama Dalrymple’a Powrót króla. Bitwa o Afganistan 1839–42 (Warszawa 2014; wyd. angielskie: Return of a King. The Battle for Afghanistan, London 2013). Autor tekstu wysoko ocenia zarówno bazę źródłową tej pracy, jak i sposób, w jaki brytyjski historyk prezentuje swe ustalenia. Na szczególne uznanie zasługuje wykorzystanie przez W. Dalrymple’a źródeł afgańskich i perskich, co pozwoliło mu znacząco wzbogacić ogląd brytyjskiej interwencji w Afganistanie w latach 1840–1842. Do niewątpliwych zalet książki należy też jej konstrukcja, język narracji oraz zebrany w niej materiał ilustracyjny. Wydanie polskie zachowuje te zalety i wyróżnia się pięknem przekładu. W części krytycznej artykułu wykazano niepełne rozeznanie przez W. Dalrymple’a źródeł oraz historiografii rosyjskiej i polskiej, czego wynikiem są pewne błędy w opisie działalności rosyjskich uczestników Wielkiej Gry w Azji Środkowej.


Słowa kluczowe


William Dalrymple; Afganistan; XIX wiek; Szach Szudża; interwencja brytyjska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Blaramberg, Ivan Fedorovič. Vospominaniâ. Moskva: Nauka, 1978. Dalrymple, William. In Xanadu. London: Penguin Books, 1989.

Dalrymple, William. The Last Mughal. The Fall of a Dynasty: Delhi, 1857. London: Bloomsbury Publishing, 2006.

Dalrymple, William. White Mughals. Love and Betrayal in Eighteenth-Century India. London: Penguin Books, 2002.

Durand, Henry Marion. The First Afghan War and Its Causes. London: Longmans, Green and Co., 1879.

Farwell, Byron. Queen Victoria Little Wars. London: Penguin Books, 1973.

Halfin, Naftula Aronovič. „Drama v nomerah «Pariž»”. Voprosy istorii 10 (1966): 216–220.

Halfin, Naftula Aronovič. Vozmezdie ožidaet v Džagdalake. Moskva: Nauka, 1973. Jewsiewicki, Władysław. Batyr. O Janie Witkiewiczu 1808–1839. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983.

Kaye, John William. History of War in Afghanistan. 3 t. London: W.H. Allen, 1851. Kessler, Melvin. Ivan Viktorovich Vitkievitch 1806–39: A Tsarists Agent in Central Asia. Washington: Central Asian Collectanea, 1960.

Perovskij, Vasilij Alekseevič. A Narrative of Russian Military Expedition to Khiva under General Perofski in 1839. Calcutta: Office of the Superintendent of Government Printing, 1867.

Simonitch, Ivan Osipovich. „Précis historique de l’avènement de Mahomed-Schah au trône de Perse par le Comte Simonich, ex-Ministre Plénipotentiaire de Russie à la cour de Téhéran”. Rękopis. Rosyjski przekład został opublikowany w: Ivan Osipovič Simonič. Vospominaniâ polnomočnogo ministra. 1832–1838 gg., tłum. I.G. Mâgkova, E.F. Rassadina, red. N.A. Halfin. Moskva: Nauka, 1967.

Volodarsky, Mikhail. „The Russians in Afghanistan in the 1830s”. Central Asian Survey 3, nr 1 (1984): 63–83.

Wilkinson-Latham, Robert. North-West Frontier 1837–1947. London: Osprey Publishing, 1977.

Żurawski vel Grajewski, Radosław. Wielka Brytania w „dyplomacji” księcia Adama Jerzego Czartoryskiego wobec kryzysu wschodniego (1832–1841). Warszawa: Semper, 1999.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism