The post-WW1 destiny of Galicia and Bukovina based on selected polish archive sources

Andrzej Wawryniuk

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/EO.2019.03

Abstrakt


Tematyka pogranicza szczególnie w latach powojennych jest jednym z kluczo-wych problemów, z którymi przychodzi się zmierzyć elitom politycznym. Do-datkowym utrudnieniem dla rozwiązania ewentualnych problemów są kwestie związane z zamieszkałymi po obu stronach granicy mniejszościami narodowymi. Problemem o dużym znaczeniu politycznym po I wojnie światowej była przyna-leżność państwowa Galicji Wschodniej i Bukowiny – terytoriów historycznie na-leżących do Polski i Rumunii. Od początku XX w. wysiłki polityczne i wojskowe na tych terytoriach wskazują na ich wartości gospodarcze, kulturowe i polityczne. Próba omówienia tej kwestii, a także kwestii etnicznych, została podjęta w tym artykule, z zastrzeżeniem – co jest oczywiste – że nie wyczerpuje wszystkich po-ruszonych kwestii. Trudności w realizacji zadania stanowią rozproszone zapisy archiwalne, w tym w archiwach Stanów Zjednoczonych Ameryki, Rzeczypospo-litej Polskiej, Rumunii, Niemiec i Austro-Węgier.

 


Słowa kluczowe


granica; pogranicze; państwo; galicja; Bukowina; czerniowce

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Sources

Archiwum Akt Nowych, Warszawa, Główny Urząd Likwidacyjny, Pełnomocnik w Warszawie, sign. 43; Komenda Wojewódzka Policji Państwowej we Lwo-wie, sign. 7.

Archiwum Narodowe w Krakowie, Naczelny Komitet Narodowy, seria 2.4 Od-dział dla Spraw Delegatów Galicji i Śląska, sign. 288, seria 3.1, Biuro Prezy-dialne [Presidential Office], sign. 509.

Archiwum Państwowe w Poznaniu, Rada Narodowa w Poznaniu 1913–1921, sign. 128.

Józef Piłsudski Insitute of America, Adiutantura Generalna Naczelnego Wodza, sign. 701/2/16; 701/2/17; 701/2/19; 701/2/34; 701/2/36; 701/2/57; 701/2/105.

Publications

Baziur G., Między federalizmem a wspólnotą państwową: narody Austro-Węgier wobec rządu dualistycznej monarchii habsburskiej w latach 1918–1919, „Prze-gląd Geopolityczny” 2015, t. 11.

Cienciala A. M., Komarnicki T., From Versailles to Locarno. Keys to Polish For-eign Policy 1919–1925, Lawrence 1984.

Golka M., Imiona wielokulturowości, Warszawa 2010.

Grzelak Cz., Granica wschodnia Polski w polityce wielkich mocarstw 1939–1945, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 1998, t. 1.

Kosiek T., Ukraińska mniejszość narodowa w rumuńskim Maramureszu i proble-my jej tożsamości, Poznań 2014.

Kozłowski A. R., Rok 1918 – niezapomniany pokój brzeski, Problematyka geopo-lityczna ziem polskich, red. P. Eberhardt, Warszawa 2008 („Prace Geograficz-ne” nr 218).

Kozłowski A. R., Geopolityczne położenie granicy pokoju brzeskiego (marzec 1918), „Studia Europejskie” 1999, t. IV.

Krasowska H., Górale polscy na Bukowinie Karpackiej. Studium socjolingwi-styczne i leksykalne, Warszawa 2006.

Sobczyński M., Barwiński M., Wpływ przemian terytorialnych i struktury we-wnętrznej ziem ukraińskich na położenie geopolityczne Rzeczpospolitej, [w:] Od Zborowa do NATO (1649–2009). Studia z dziejów stosunków polsko-ukra-ińskich od XVII do XXI wieku, ed. M. Franz, K. Pietkiewicz, Toruń 2009.

Szczepański M., Na peryferiach systemu światowego? Socjologiczna refleksja wokół miejsca pogranicza kulturowego w układzie globalnym, [w:] Transgra-niczność w perspektywie socjologicznej. Kontynuacje i wyzwania, red. J. Lesz-kowicz-Baczyński, t. 2, Lubin 2001.

Wojtowicz S., Ukraińskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne na drodze do porozumienia z władzami II RP, „Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Pola-ków Litwy” 2015, t. 15.






Partnerzy platformy czasopism