Ruchy społeczne jako przestrzeń edukacji dorosłych: ruch kobiet w Polsce

Marta Kosińska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/ED.2020.011

Abstrakt


Ruchy społeczne mają szczególną wartość dla nieformalnej edukacji dorosłych. Można je postrzegać jako organizacje uczące zarówno swoich członków, jak i opinię publiczną, a główne cele tej edukacji są z jednej strony krytyczne, z dru- giej uspołeczniające. W Polsce po 2015 roku wraz z rozwojem Czarnych Protestów oraz Ogólnopolskiego Strajku Kobiet nastąpiło uspołecznienie feminizmu. Walka kobiet w Polsce o prawa reprodukcyjne i utrzymanie kompromisu aborcyjnego zdemokratyzowała społeczny ruch feministyczny i zdynamizowała obecne w nim procesy edukacyjne. Niniejszy artykuł analizuje nieformalną edukację dorosłych we współczesnym ruchu kobiecym jako sytuującą się pomiędzy reprodukcją porządku społecznego a jego kontestacją i bada ją jako przestrzeń kontrhegemonii: rozpoznawaną za pedagogiką Paulo Freirego, filozofią praktyczną Antonia Gramsciego, krytyczną pedagogiką, założeniami i praktyką Nowej Lewicy, studiów kulturowych oraz feminizmu.


Słowa kluczowe


edukacja dorosłych; ruchy społeczne; ogólnopolski ruch kobiet; edukacja krytyczna; feministyczne epistemologie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bannerji, H. (1995). Thinking through: Essays of feminism, Marxism, and anti-racism. Toronto, Ontario, Canada: Women’s Press.

Bennett, L., A. Segerberg, A. (2014). The Logic of Connective Action: Digital Media and the Personalization of Contentious Politics. New York: Cambridge University Press.

Bunt kobiet. Czarne protesty i strajki kobiet (2019). Red. E. Korolczuk, B. Kowalska,

J. Ramme, C. Snochowska-Gonzalez. Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności.

Butler, J. (2010). Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu, tłum. A. Ostolski. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Chmielewska, M., Druciarek, M., Przybysz, I. (2017). Czarny protest w stronę nowego „kompromisu aborcyjnego”? Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.

Cho, S. (2010). Politics of Critical Pedagogy and New Social Movements. Educational Philosophy and Theory, nr 3, vol. 42.

Choudry, A. (2007). Transnational Activist Coalition Policies and the De/Colonization of Pedagogies of Mobilization: Learning from Anti-Neoliberal Indigenous Movement Articulations. International Education, nr 1(37).

Davis, M. (2007). Planet of Slums. London: Verso.

Ebert, T.L. (1996). Ludic Feminism and After: Postmdernism, Desire and Labor in Late Capitalism. Michigan: University of Michigan Press.

Eyerman, R., Jamison, A. (1991). Social Movements: A cognitive approach. PA: The Pennsylvania State University Press.

Faver, C.A. (2001). Rights, responsibility and relationship: Motivations for women’s social activism. Affilia, nr 16.

Finger, M. (1989). New Social Movements and their Implications for Adult Education. Adult Education Quarterly, nr 1(40).

Foley, G. (1999). Learning as Social Action: A Contribution to Understanding informal education. New York: Zed Books.

Fraser, N. (1990). Rethinking the Public Sphere: A Contribution to the Critique of Actually Existing Democracy. Social Text, nr 25/26.

Freire, P. (1993). Pedagogy of the City. New York: Continuum.

Gkiolmas, T., Skordoulis, K. (2018). The Mutual Links Between Critical Pedagogy and the Social and Popular Movements: An Investigation of the Theoretical Foundations of the Current Perspectives. Wystąpienie na VIII International Conference on Critical Education. Critical Education and Activism Against Neoliberalism/Authoritarian Neoconservatism in Education, State and Society. London UK 25th–28th July 2018.

Gober, G., Struzik, J. (2018). Feminist Transnational Diaspora in the Making. The Case of the #Black Protest. Praktyka Teoretyczna, nr 4(30).

Gouin, R. (2009). An Antiracist Feminist Analysis for the Study of Learning in Social Struggle. Adult Education Quarterly, nr 2(59).

Harvey, D. (2010). Organising for the Anti-Capitalist Transition. Interface, nr 1/2.

Holst, J.D. (2011). Frameworks for Understanding the politics of social movements. Studies in the Education of Adults, nr 2(43).

Hooks, B. (2013). Teoria feministyczna. Od marginesu do centrum. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Janion, M. (1972). Romantyzm, rewolucja, marksizm. Colloquia gdańskie. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie.

Kaletzky, M., McGlazer, R. (2018). Migrating Tactics: An Interview with Ewa Majewska and Katarzyna Rakowska. Critical Times, nr 1.

Kluge, A., Negt, O. (2016). Public Sphere and Experience. Analysis of the Bourgeois and Proletarian Public Sphere, tłum. P. Labanyi i in. Londyn-Nowy Jork: Verso.

Korolczuk, E. (2016). Bunt kobiet AD 2016: skąd się wziął i czego nas uczy? W: A. Czarnecka (red.), Przebudzona rewolucja: Prawa reprodukcyjne kobiet w Polsce. Raport 2016. Warszawa: Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej.

Korolczuk, E. (2016). Explaining mass protests against abortion ban in Poland: the power of connective action. Zoon Politikon Journal, nr 7.

Kosińska, M. (2012). Polityka edukacji – krytyka kultury. W stronę performatywnej pedagogii krytycznej. W: M. Kosińska, A. Skórzyńska, K. Sikorska (red.), Edukacja jako projekt publiczny. Poznań: Wydawnictwo Galerii Miejskiej Arsenał.

Kosińska, M. (2017). Problemy analizy kulturowej. Poznań: Wydawnictwo Wydziału Nauk Społecznych.

Kubisa, J., Rakowska, K. (2018). Was It A Strike? Notes on the Polish Women’s Strike and the Strike of Parents of Persons with Disabilities. Praktyka Teoretyczna, nr 4(30).

Kubisa, J., Wojnicka, K. (2018). Feminist Movements in Central and Eastern Europe. Praktyka Teoretyczna, nr 4(30).

Ledwith, M. (2017). Emancipatory Action Research as a Critical Living Praxis: From Dominant Narratives to Counternarratives. W: L.L. Rowell, C.D. Bruce, J.M. Shosh, & M.M. Riel (red.), The Palgrave International Handbook of Action Research. Los Angeles, California: Palgrave Macmillan.

Leher, R., Vittoria, P. (2015). Social movements and critical pedagogy in Brazil: From the origins of popular education to the proposal of a Permanent Forum. Journal for Critical Education Policy Studies, nr 3, vol. 13.

Majewska, E. (2016). Słaby opór i siła bezsilnych. #CzarnyProtest w Posce 2016. Praktyka Teoretyczna, nr 10. Pobrane z: http://www.praktykateoretyczna.pl/tag/czarny- -protest/).

Majewska, E. (2017). Tramwaj zwany uznaniem. Feminizm i Solidarność po neoliberali zmie. Warszawa: Książka i Prasa.

Majewska, E. (2018). Kontrpubliczności ludowe i feministyczne. Wczesna „Solidarność” i Czarne Protesty. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Prasa.

Martinot, S. (2003). The rule of racialization: Class, identity governance. Philadelphia: Temple University Press.

Mayo, P. (1994). Synthesizing Gramsci and Freire: Possibilities for the theory of radical adult education. International Journal of Lifelong Education, nr 13(2).

Mohanty, Ch.T. (2003). Feminism without borders: Decolonizing theory, practicing soli- darity. Durkham, NC: Duke University Press.

Munck, R. (2011). Beyond North and South: Migration, Informalization, and Trade Union devitalization. Working USA, nr 1(14).

Muszel, M., Piotrowski, G. (2018). Rocking the Small-Town Boat: Black Protest Activists in Small and Provincial Polish Cities. Praktyka Teoretyczna, nr 4(30).

Nawojski, R., Pluta, M., Zielińska, K. (2018). The Black Protests: A Struggle for (Re) Definition of Intimate Citizenship. Praktyka Teoretyczna, nr 4(30).

Niesz, T. (2018). Social Movements and Educational Research: Toward a United Field of Scholarchip. Teachers College Record, nr 120.

Razack, S.H. (2008). Casting out: The eviction of Muslims from Western law & politics. Ontario, Canada: University of Toronto Press Toronto.

Ritterbusch, A.E. (2019). Empath at Knifepoint: The Dangers of Research and Lite Pedagogies for Social Justice Movements. Antipode. The Radical Journal of Geography, nr 4(51).

Scott, J. (1985). Weapons of the Weak. Everyday Forms of Peasant Resistance. Yale: Yale University Press.

Smith, D.E. (1987). The everyday world as problematic. Boston: Northeastern University Press.

Teodori, M. (red.). (1969). The New Left: A documentary history. Indianapolis, IA: Bobbs- -Merrill Company.

Welton, M. (1993). Social Revolutionary Learning: The New Social Movements as Learning Sites. Adult Education Quarterly, nr 3(43).

Wester, J.H., Loyo, A.C. (2013). Dobro wspólne i edukacja włączająca. Przyczynek do dyskusji o rozwoju kompetencji społecznych, kulturowych i międzykulturowych. Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna, nr 1(II).


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism