Od Sillamäe do Goli Otok. Obozy pracy przymusowej i NKWD w krajach nadbałtyckich, Europie Środkowo–Wschodniej i na Bałkanach po drugiej wojnie światowej. Skala zjawiska i codzienność

Tadeusz Wolsza

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/DN.2016.2.05

Abstrakt


From Sillamäe to Goli Otok. NKVD and Labour Camps in the Baltic countries, Central–Eastern Europe, and the Balkans after World War II. Scale of the Phenomenon and Daily Life

The article considers the post–war history of several hundred labour and NKVD camps located in the Baltic states, Central–Eastern Europe, and the Balkans. After wartime hostilities came to an end these regions became subjected to the strict control of the Soviet NKVD and the communist regime in particular countries. The Stalinist administration of such penal institutions remained clearly discernible to 1953. The death of Joseph Stalin did not put an end to the history of the labour camps in the titular region: they continued to exist, although in an increasingly more lenient form and with lesser Soviet presence. The geographic area of the reflections encompasses two symbolic penal institutions: Sillamäe in Estonia, on the Baltic, and the infamous Naked Island (Goli Otok) off the Adriatic coast. The line running from Estonia to Yugoslavia resembled, in its simplest form, the course of the Iron Curtain separating Western Europe from the Soviet sphere of influence, which included the Baltic states, ultimately incorporated into the Soviet Union, as well as Poland, the German Democratic Republic, Czechoslovakia, Hungary, Romania, Bulgaria, and Yugoslavia. The author included information about the localisation of the camps, their sizes and living conditions, as well as the universally applied repression against the inmates.


Słowa kluczowe


choroby; głód; karcer; kolonia pracy; obóz jeniecki; obóz NKWD; obóz pracy; ofiary; represje; śmiertelność; tortury; zbrodnie stalinowskie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Applebaum A., Za żelazną kurtyną. Ujarzmienie Europy Wschodniej 1944–1946, Warszawa 2013.

Bosek K., Tajemnicze czarnych baronów. Żołnierze–górnicy 1949–1959, Warszawa 2014.

Czarna księga komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania, Warszawa 1999.

Czekiści. Organy bezpieczeństwa w europejskich krajach bloku sowieckiego 1944–1989, red. K. Persak, Ł. Kamiński, Warszawa 2010.

Hirsch H., Zemsta ofiar. Niemcy w obozach w Polsce 1944–1950, Warszawa 1999.

Jugoslovensko–Poljski odnosi u XX veku, urednici: M. Pavlović, A. Zaćmiński, D. Bondžić, Beograd 2015.

Klementowski R., W cieniu sudeckiego uranu. Kopalnictwo uranu w Polsce w latach 1948–1973, Wrocław 2010.

Kopka B., Obozy pracy w Polsce 1944–1950 — przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 2002.

Macikai House of Death. The WWII prisoner of war and Gulag camps 1939–1955 in the environs of Šilute, wyd. E. Jankauskiene, Vilnius 2015.

Madajczyk P., Czystki etniczne i klasowe w Europie XX wieku. Szkice do problemu, Warszawa 2010.

Motyka G., Na białych Polaków obława. Wojska NKWD w walce z polskim podziemiem 1944– 1953, Kraków 2014.

Motyka G., Wnuk R., Stryjek T., Baran A., Wojna po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Środkowo–Wschodniej w latach 1944–1953, Gdańsk–Warszawa 2012.

Nowak E., Obozy na Śląsku Opolskim w systemie powojennych obozów w Polsce (1945–1950). Historia i implikacje, Opole 2002.

Obozy w Lamsdorf/Łambinowicach (1870–1946), red. E. Nowak, Opole 2006.

Obóz dwóch totalitaryzmów. Jaworzno 1943–1956, red. R. Terlecki, Jaworzno 2007.

Represje sowieckie wobec narodów Europy 1944–1956, red. D. Rogut, A. Adamczyk, Zelów 2005.

Rogut D., Polacy z Wileńszczyzny w obozach sowieckich „saratowskiego szlaku” 1945–1949, Toruń 2003.

Sowiecki system obozów i więzień. Przykłady wybranych państw, red. J. Bednarek, Łódź 2013.

Stanék T., Tábory v Ceskych zemich 1945–1948, Opava 1996.

Szwagrzyk K., Więzienia i obozy na Dolnym Śląsku (1945–1956). Przewodnik, Wrocław 2013.

Varinský V., Tábory nútenej práce na Slovensku w rokach 1941–1953, Banská Bystrica 2004.

Wolsza T., Więzienia stalinowskie w Polsce. System, codzienność, represje, Warszawa 2013.

Wołokitina T., Muraszko G., Noskowa A., Pokiwajłowa T., Moskwa i wostocznaja Ewropa. Stanowlenije politiczeskich reżimow sowietskowo tipa 1949–1953, Moskwa 2002.

Wyrwich M., Obozy pogardy. Komunistyczne obozy represji w Polsce 1944–1956, Warszawa 2015.

Wywózka. Deportacje mieszkańców Górnego Śląska do obozów pracy przymusowej w Związku Sowieckim w 1945 roku. Faktografia — konteksty — pamięć, red. S. Rosenbaum, D. Węgrzyn, Katowice 2014.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism