Marxism in the built environment in Poland: its contribution and legacy

Waldemar A. Gorzym-Wilkowski

DOI: http://dx.doi.org/10.1515/bog-2017-0017

Abstract


Due to its tangible character, the built environment constitutes a lasting evidence of past and present socio-economic phenomena. In Poland, these phenomena were developing for several decades according to the principles of Marxist ideology and its consequences. As a result, the built environment in Polish urban and rural areas was shaped by Marxist concepts and the resulting realities of centrally planned economy. Multi-family housing projects, vast and neglected post-industrial areas and monotonous, styleless buildings in rural areas are the main remnants of the period of what was known as "real socialism". The effects of Marxism on the built environment in Poland are mostly negative in economic and social terms, and the efforts to eliminate these effects often fail to improve the situation. Therefore, the legacy of Marxism in Polish space will still be visible for many years to come . 

Full Text:

PDF

References


Anderson, J.M., MacDonald, J.M., Bluthenthal, R. and Ashwood, J.S., 2013, Reducing Crime by Shaping the Built Environment with Zoning: An Emipirical Study of Los Angeles. In: University of Pennsylvania Law Review, Vol. 161, issue 3, pp. 699-756.

Bański, J. and Wesołowska, M., 2012, Architectural Transformations of

Residential Buildings in Rural Areas of the Lublin Region. In: Architectonica, Vol. 2, pp. 174-186.

Basista, A., 2001: Betonowe dziedzictwo. Architektura w Polsce czasów komunizmu (Concrete Legacy. Architecture in Communist Poland – in Polish), Warszawa-Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bauman, Z., 1996: O ładzie, który niszczy i chaosie, który tworzy, czyli o polityce przestrzeni miejskiej (On Order that Destroys and Chaos that Creates, or on Urban Space Policy – in Polish). In: Kultura i Społeczeństwo, Vol. 4, pp. 3-14.

Bierut, B., 1949: Pod sztandarem Frontu Narodowego. Wybrane artykuły i przemowy (Under the Banner of the National Front. Selected Articles and Speeches – in Polish), Warszawa: Książka i Wiedza.

Braudel, F., 1999: Historia i trwanie (History and Continuance – in Polish), Warszawa: Czytelnik.

Brzeski, W., 2000: W kierunku miasta zwartego (Towards a Compact City – in Polish). In: Zwarta przebudowa polskich miast? Zarządzanie rozwojem miasta poprzez strategiczne gospodarowanie terenami, Kraków: Fundacja Krakowski Instytut Nieruchomości, pp. 10-13.

Chmielewski, J.M., 2010: Teoria urbanistyki w projektowaniu i planowaniu miast (Urban Development Theory in Designing and Planning of Cities – in Polish), Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Decree of the Polish Committee of National Liberation of 6 September 1944 on Conducting the Agrarian Reform – in Polish), Dziennik Ustaw 1944, No. 4, item 17.

Dekret z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Decree of 2 April 1946 on planned spatial development – in Polish), Dziennik Ustaw 1946, No. 16, item 109.

Domański, B., 2008, Rozwój polskich metropolii a regiony peryferyjne. Bezpowrotna separacja czy współzależność rozwoju? (The development of Polish metropolises in relation to the peripheries. Irreversible separation or interdependence of development? – in Polish). In: Marszał, T. editor, Rola polskich aglomeracji wobec wyzwań Strategii Lizbońskiej. Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Vol. CXX, pp. 135-143.

Engels, F., 1949a: Położenie klasy robotniczej w Anglii (The Condition of the Working Class in England – Polish edition), Warszawa: Książka i Wiedza.

Engels, F., 1949b: W kwestii mieszkaniowej (The Housing Question – in Polish), Warszawa: Książka i Wiedza.

Forsyth, A., Oakes, J.M., Schmitz, K.H. and Hearst, M., 2007, Does Residential Density Increase Walking and Other Physical Activity? In: Urban Studies, Vol. 44 (4), pp. 678-697.

Goldzamt, E., 1950: Zagadnienie realizmu socjalistycznego w architekturze (The Question of SocialRealism in Architecture – in Polish). In: Minorski, J. editor, O polską architekturę socjalistyczną. Materiały z Krajowej Partyjnej Narady Architektów, odbytej w dniu 20-21.VI.1949 roku, Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Techniczne, pp. 15-47.

Gorzym-Wilkowski, W.A., 2013: Planowanie przestrzenne województwa (Spatial Planning in the Voivodship. Theory, Legislation, Practice – in Polish), Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Gruszecka, K., Gzell, S. and Rembacz, G., 2009, Osiedle: reurbanizacja (Housing estate: re-urbanisation – in Polish), Warszawa: Urbanista.

Jędrzejczyk, D., 2004: Geografia humanistyczna miasta (Human Geography of the City – in Polish), Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.

Kisielewski, S., 1996: Dzienniki (Diaries – in Polish), Warszawa: Iskry.

Kociuba, D., 2010, Rola planowania przestrzennego w rozwoju Lublina (The role of spatial planning in the development of Lublin – in Polish), In: Annales UMCS, sec. B,, Vol. 65, 1, pp. 179-197.

Kociuba, D., 2011, Lublin. Rozwój przestrzenny i funkcjonalny od Średniowiecza do współczesności Lublin (Spatial and functional development from the Middle Ages until today – in Polish), Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Kowalewski, A.T., 1991: Nowy paradygmat planowania przestrzennego w Polsce (New Paradigm of Spatial Planning in Poland – in Polish). In: Domański, R. editor, Zmiany paradygmatu gospodarki przestrzennej, Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Vol. 155, pp. 141-166.

Kotus, J., 2005: Społeczne dylematy w przestrzeni miejskiej (Social Dilemmas in Urban Space – in Polish), Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.

Landreth, H. and Colander, C., 2005: Historia myśli ekonomicznej (History of Economic Thought – Polish edition), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Le Corbusier, 2013: Kiedy katedry były białe. Podróż do kraju ludzi nieśmiałych (When The Cathedrals Were White. A Journey to the Country of Timid People – in Polish), Warszawa: Fundacja Centrum Architektury.

Lijewski, T., 1993: Zmiany przestrzennego zagospodarowania Polski w latach 1945-1989 (Changes in the Spatial Development in Poland in the Years 1945–1989 – in Polish), In: Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania PAN Vol. CI, Warszawa.

Marx, K., 2004: Tezy o Feuerbachu (Theses On Feuerbach – in Polish), Warszawa: Studenckie Koło Filozofii Marxistowskiej.

Marx, K. and Engels, F., 2007: Manifest Partii Komunistycznej (Communist Manifesto – in Polish), Warszawa: Studenckie Koło Filozofii Marxistowskiej.

Miodek, L., 2015: Brasilia – miasto jak ptak (Brasilia: City Like a Bird – in Polish). In: Przegląd, No. 19(801), pp. 52-53.

Ostrowski, W., 1975: Urbanistyka współczesna (Contemporary Urban Design – in Polish), Warszawa: Arkady.

Parysek, J.J. and Mierzejewska, L., 2009: Problemy funkcjonowania i rozwoju miast polskich z perspektywy 2009 r. (Problems in the Functioning and Development of Polish Cities from the Perspective of 2009 – in Polish). In: Parysek, J.J., editor, Wybrane problemy miast i aglomeracji miejskich na początku XXI wieku, Poznań, pp. 9-25.

Rocznik Statystyczny 1987 (Statistical Yearbook – in Polish), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.

Rocznik Statystyczny 1991 (Statistical Yearbook – in Polish), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.

Roszkowski, W., 1991: Historia Polski 1914–1990 (History of Poland 1914–1990 – in Polish), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Schirmer, M.K., 2012: Zagłada polskich dworów (Annihilation of Polish Country Houses – in Polish), available at: http://gosc.pl/doc/1100978.Zaglada-polskich-dworow , DoA: 27 December 2015.

Słodczyk, J., 2001: Przestrzeń miasta i jej przeobrażenia (Urban Space and Its Transformations – in Polish), Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Słodczyk, J., 2012, Historia planowania i budowy miast (History of Planning and Building Cities – in Polish), Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Syrkus, H. and Syrkus, S., 2009: Referat zbiorczy Podsekcji Architektury i Urbanistyki I Kongresu Nauki Polskiej (Joint Paper of the Architecture and Urban Planning Subsection at the 1st Congress of Polish Science – in Polish). In: Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 54/3-4, pp. 189-210.

Śleszyński, P., Komornicki, T., Deręgowska, A. and Zielińska, B., 2015: Analiza stanu i uwarunkowań prac planistycznych w gminach na koniec 2013 roku (Analysis of the State and Determinants of Urban Planning in Gminas – in Polish), Warszawa: Polska Akademia Nauk – Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania.

Tyrmand, L., 1989: Dziennik 1954 (Diary 1954 – in Polish), Warszawa: Res Publica.

Uchwała Nr 364 Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1959 r. w sprawie zatwierdzenia normatywów projektowania dla budownictwa mieszkaniowego (Resolution No. 364 of the Council of Ministers, dated 20 August 1959, on the approval of design standards for residential housing – in Polish). In: Monitor Polski 1959, No. 81, item 422.

Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Act of 3 January 1946 on the Nationalisation of Core Branches of the National Economy – in Polish), In: Dziennik Ustaw 1944, No. 3, item 17.

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Act of 31 January 1961 on Spatial Planning – in Polish), In: Dziennik Ustaw 1961, No. 7, item 47.

Ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Act of 12 July 1984 on Spatial Planning – in Polish), In: Dziennik Ustaw 1984, No. 35, item 185.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Act of 29 April 1985 on Land Management and Property Expropriation – in Polish), In: Dziennik Ustaw 1985, No. 22, item 99.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym (Act of 7 July 1994 on Spatial Development – in Polish), In: Dziennik Ustaw 1994, No. 89, item 415.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Act of 27 March 2003 on Spatial Planning and Spatial Development – in Polish), In: Dziennik Ustaw 2003, No. 80, item 717.

Weaver, R.M., 2010: Idee mają konsekwencje (Ideas Have Consequences – Polish edition), Warszawa: Prohibita.

Węcławowicz, G., 1981: Próba teorii struktury wewnętrznej miast Polski. Studium z ekologii czynnikowej (Attempt at a Theory of the Internal Structure of Cities in Poland. Study in Factorial Ecology – in Polish). In: Dziewoński, K. and Korcelli, P., editors, Studia nad migracjami i przemianami systemu osadniczego w Polsce. Prace Geograficzne IGiPZ PAN, No. 140, pp. 234-267.

Węcławowicz, G., 2002: Przestrzeń i społeczeństwo współczesnej Polski. Studium z geografii społeczno-ekonomicznej (The Space and Society of Contemporary Poland. Study in Socio-Economic Geography – in Polish), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Węcławowicz, G., 2003: Geografia społeczna miast. Zróżnicowania społeczno-przestrzenne (The Social Geography of Cities. Socio-Spatial Variation – in Polish), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wesołowska, M., 2011, Mieszkania niezamieszkane na obszarach peryferyjnych Lubelszczyzny (Uninhabited flats in the peripheral areas of the Lublin Region – in Polish). In: Wesołowska, M. editor, Wiejskie obszary peryferyjne – uwarunkowania i czynniki aktywizacji. Studia Obszarów Wiejskich, Vol. XXVI, pp. 175-187.

Williams, R.J., 2007, Brasilia after Brasilia. In: Progress in Planning, Vol, 607. pp. 301-366.

Woś, T., 2014, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot (Expropriation and restitution of properties – in Polish), Warszawa: LexisNexis.








Print ISSN: 1732-4254
Online ISSN: 2083-8298

Partnerzy platformy czasopism