Geograficzne uwarunkowania wykorzystania prowizji papieskich w staraniach o beneficja kościelne w późnośredniowiecznej Polsce

Adam Zapała

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SG.2019.13

Abstrakt


Artykuł omawia geograficzne aspekty wykorzystywania prowizji papieskich przez polskie duchowieństwo w późnym średniowieczu. Przeanalizowane zostało, jak często używano tych łask w staraniach o lokalne i odległe beneficja oraz w jakiej odległości od miejsca pochodzenia interesantów leżały przyznane prebendy. Omówiono też, w jakim stopniu papieskie łaski pozwalały przekroczyć karierom duchownych granice administracyjne województw, dzielnic i diecezji.


Słowa kluczowe


prowizje papieskie; Stolica Apostolska; starania o beneficja; XV wiek

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Acta Camerae Apostolicae, vol. 4: Annatae e Regno Poloniae saeculi XV (1421–1503), ed. M.D. Kowalski, Kraków 2002 (Monumenta Poloniae Vaticana, 10).

Bieniak J., Wzajemne powiązania osobowe kapituł włocławskiej i kruszwickiej w średniowieczu, w: Duchowieństwo kapitulne w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej. Studia nad pochodzeniem i funkcjonowaniem elity kościelnej, red. A. Radzimiński, Toruń 2000, s. 53–68.

Czyżak M., Kapituła katedralna w Gnieźnie w świetle metryki z lat 1408–1448, Poznań 2003.

Dembiński P., Poznańska kapituła katedralna schyłku wieków średnich. Studium prozopograficzne 1428–1500, Poznań 2012.

Duchowieństwo kapitulne w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej. Studia nad pochodzeniem i funkcjonowaniem elity kościelnej, red. A. Radzimiński, Toruń 2000.

Gąsiorowski A., Kanonicy włocławscy w najstarszej metryce kapitulnej (1435–1500), w: Duchowieństwo kapitulne w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej. Studia nad pochodzeniem i funkcjonowaniem elity kościelnej, red. A. Radzimiński, Toruń 2000.

Gąsiorowski A., Notariusze publiczni w Wielkopolsce schyłku wieków średnich. Katalog admisji w Gnieźnie i Poznaniu 1420–1500, Poznań 1993.

Jabłońska A., Kapituła uniejowska do początku XVI wieku, Kielce 2005.

Korytkowski J., Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej, t. 1–4, Gniezno 1883.

Kowalska-Pietrzak A., Prałaci i kanonicy kapituły łęczyckiej do schyłku XV wieku, Łódź 2004.

Kowalski M.D., Proventus camerae apostolicae debiti. Opłaty duchowieństwa polskiego na rzecz papiestwa w latach 1417–1484, Kraków 2010.

Krzyżaniakowa J., Kancelaria królewska Władysława Jagiełły. Studium z dziejów kultury politycznej Polski w XV wieku, t. 2: Urzędnicy, Poznań 1979.

Łętowski K., Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich, t. 1–4, Kraków 1852–1853.

Pawiński A., Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. 1: Wielkopolska, Warszawa 1883 (Źródła Dziejowe, 12).

Pawiński A., Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. 3: Małopolska, Warszawa 1886 (Źródła Dziejowe, 14).

Polski słownik biograficzny, t. 1–52, Warszawa–Kraków 1935–2017.

Poniewozik L., Prałaci i kanonicy sandomierscy w okresie średniowiecza, Toruń 2004.

Poniewozik L., Prałaci i kanonicy wiśliccy w okresie średniowiecza, Lublin 2004.

Radzimiński A., Duchowieństwo kapituł katedralnych w Polsce XIV i XV w. na tle porównawczym. Studium nad rekrutacją i drogami awansu, Toruń 1995.

Radzimiński A., Prałaci i kanonicy kapituły katedralnej płockiej w XIV i I poł. XV w., t. 1–2, Toruń 1991–1993.

Radzimiński A., Problemy metodyczne w badaniach duchowieństwa kapitulnego w Polsce średniowiecznej, w: Duchowieństwo kapitulne w Polsce średniowiecznej i wczesnonowożytnej. Studia nad pochodzeniem i funkcjonowaniem elity kościelnej, red. A. Radzimiński, Toruń 2000, s. 163–178.

Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu (http://www.slownik.ihpan.edu.pl, dostęp: 1 marca 2019).

Sułkowska-Kurasiowa I., Polska kancelaria królewska w latach 1447–1506, Wrocław–Warszawa–Kraków 1967.

Szady B., Prawo patronatu w Rzeczypospolitej w czasach nowożytnych, Lublin 2003.

Wiśniewski J., Katalog prałatów i kanoników sandomierskich od 1186–1929 r. tudzież sesje kapituły sandomierskiej od 1581–1866, Radom 1926.

Zapała A., Kontakty poddanych monarchii jagiellońskiej ze Stolicą Apostolską za pontyfikatu papieża Mikołaja V (1447–1455), Warszawa 2020 [w druku].

Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych (http://atlasfontium.pl, dostęp: 1 marca 2019).


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism