Szkolnictwo polskie we Francji w XX i na początku XXI wieku

Łukasz Kempiński

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AUNC_PED.2018.017

Abstrakt


Polskie szkolnictwo, czy raczej nauczanie języka polskiego we Francji rozwijało się i funkcjonowało w trudnych i rożnych warunkach. Pierwszą szkołą była, powstała jeszcze w XIX wieku, Polska Szkoła w Batignolles. U progu i w latach 20. i 30. XX stulecia, kiedy Francję dosłownie zalała fala emigrantów z Polski, należało od nowa, mozolnie tworzyć polskie szkoły, choć nie wszystkie instytucje za nie odpowiedzialne czyniły to właściwie. Druga wojna światowa i okupacja Francji przez Niemcy szybko zweryfikowały marzenia o istnieniu placówki oświatowej. Relacje rządu francuskiego z władzami Polski Ludowej dawały cień szansy na istnienie polskich placówek. Lata 90. XX i początek XXI wieku to nowe spojrzenie na działanie szkolnictwa polskiego we Francji. To relacje dwóch państw należących do UE, w których widać nowoczesność działań edukacyjnych, opiekuńczych i wychowawczych.


Słowa kluczowe


szkolnictwo Polskie we Francji; edukacja; szkoła polska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła archiwalne Archiwum Akt Nowych Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Departament Konsularny. Wydział Emigracyjny, A. Zarychta „Dwudziestolecie emigracji z Polski 1918–1938”, sygn. 9886.

Konsulat RP w Marsylii, Komunikaty emigracyjne. Statystyka emigracji w okręgu konsularnym (w poszczególnych ośrodkach, położenie emigracji, organizacja szkolnictwa, prasa itp.), sygn. 311.

Międzyministerialna Komisja dla spraw Kulturalno-Oświatowych (Konferencje poświęcone sprawom szkolnictwa polskiego, pracy kulturalno- -oświatowej duszpasterstwa za granicą), sygn. 10338.

Archiwum Związku Nauczycielstwa Polskiego Związek Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych Zarząd Główny, Związek Nauczycielstwa we Francji (sprawozdania ze zjazdów i działalności Związku, materiały informacyjne o sytuacji szkolnictwa polskiego we Francji, programy pracy szkolnej), sygn. 411.

L’accord Sokal–Peyerimhoff sur l’enseignement du polonais dans les écoles françaised (1924). W: J. Ponty, L’ immigration dans les textes. France 1789– –2002, Paris 2003.

Referat Reginy Jędrzejewicz, Szkolnictwo polskie we Francji, przygotowany na zjazd konsularny w Paryżu, odbyty (ostatecznie) 2–3 listopada 1936 r., w: H. Chałupczak, E. Kołodziej, Zjazdy i konferencje konsulów polskich w Francji. Protokoły i referaty 1931–1938, Lublin 2009.

Bielecki, Robert. Zarys rozproszenia Wielkiej Emigracji we Francji 1831–1837. Materiały z archiwów francuskich. Warszawa–Łódź: 1986.

Chałupczak, Henryk. Edward Kołodziej. „Wstęp”. W: Zjazdy i konferencje konsulów polskich w Francji. Protokoły i referaty 1931–1938. Lublin: 2009.

Dzwonkowski, Roman. Polska opieka religijna we Francji 1909–1939. Poznań– –Warszawa: 1988.

Gmurczyk-Wrońska, Małgorzata. Polacy we Francji w latach 1871–1914. Społeczność polska i jej podstawy materialne. Warszawa: 1996.

Gogolewski, Edmond. La langue polonaise dans l’enseignement élémentaire et secondaire en France (1933–1990). Lille: 1994.

Gogolewski, Edmond. Szkolnictwo polskie we Francji (1833–1990). Wrocław: 1998.

Janowska, Halina. Polska emigracja zarobkowa we Francji (1919–1939). Warszawa: 1964.

Kaczmarek, Czesław. Émigration polonaise en France après la guerre. Paris: 1928.

Kalembka, Sławomir. „Polskie wychodźstwo popowstaniowe i inne emigracje polityczne w Europie w XIX wieku”. W: Polska XIX wieku. Państwo, społeczeństwo, kultura, red. Stefan Kieniewicz, 227. Warszawa: 1977.

Kalembka, Sławomir. Wielka Emigracja 1831–1862. Toruń: 2003.

Kalinowski, Piotr. Emigracja polska we Francji w służbie dla Polski i Francji 1939–1945. Paryż: 1970.

Łepkowski, Tadeusz. Wolna szkoła w okupowanej Francji. Historia gimnazjum i liceum im. Cypriana Norwida w Villard-de-Lans. 1940–1946. Warszawa: 1990.

Paczkowski, Andrzej. Prasa i społeczność polska we Francji 1920–1940. Wrocław: 1979.

Pankiewicz, Michał. „Szkolnictwo polskie we Francji”, Kwartalnik Naukowego Instytutu Emigracyjnego (1927): 59–82.

Pawlak, Wanda. „Działalność Związku Nauczycielstwa Polskiego we Francji w latach 1925–1932”. Przegląd Historyczno-Oświatowy 2 (1979).

Ponty, Janine. Polonais méconnus: histoire des travailleurs immigrés en France dans l’entre-deux-guerres. Paris: 1988, 2005.

Pugacewicz, Iwona. Batignolles 1842–1874 Edukacja Wielkiej Emigracji. Warszawa: 2017.

Pugacewicz, Iwona. Szkolnictwo polskie we Francji diagnoza charakterystyka zmiany. W: Potrzeby informacyjne Polonii. Warszawa: 2015.

Sękowska, Elżbieta. Język emigracji polskiej w świecie. Bilans i perspektywy badawcze. Kraków: 2010.

Śladkowski, Wiesław. Emigracja polska we Francji 1871–1918. Lublin: 1980.

Śladkowski, Wiesław. „Szkolnictwo polskie nad Sekwaną wzloty i upadki”. W: Albin Korpukowiak, Szkolnictwo polonijne na świecie. Lublin: 1995.

Wachowiak, Stanisław. Polacy w Nadrenii i Westfalii. Poznań: 1917.








ISSN 0208-5313 (print)
ISSN 2392-1242 (online)

Partnerzy platformy czasopism