Źródła nieceramiczne z początku wczesnego średniowiecza ze strefy chełmińsko-dobrzyńskiej

Marcin Weinkauf

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AUNC_ARCH.2013.008

Abstrakt


W artykule zaprezentowano wybrane elementy kultury materialnej, związane z najstarszą fazą wczesnego średniowiecza. Omówiono przedmioty o wyjątkowym charakterze, będące świadectwem wysokiej umiejętności ich wytwórców. Wśród nich znalazły się grzebienie, oprawki z poroża, kamienne formy odlewnicze, żelazne i brązowe ostrogi oraz elementy biżuterii. 


Słowa kluczowe


źródła nieceramiczne; wczesne średniowiecze; strefa chełmińsko-dobrzyńska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Almgren O. 1923 Studien über Nordeuropäische Fibelformen der ersten nachchristlichen Jahrhunderte mit Berücksichtigung der provinzialrömischen und südrussischen Formen, Leipzig.

Ambrosiani K. 1981 Viking agecombs, combmaking and combmakers in the light of finds from Birka and Ribe, Stockholm.

Bojarski J. 2012 Wczesnośredniowieczny mikroregion osadniczy w Napolu na ziemi chełmińskiej. Wytwórczość garncarska jako źródło poznania lokalnych procesów kulturowych, Toruń.

Brzostowicz M. 1993 Elementy kultur okresu rzymskiego w zespołach wczesnośredniowiecznych północno-zachodniej Polski, Slavia Antiqua, t. 34, s. 43–76.

Brzostowicz M. 2002 Bruszczewski zespół osadniczy we wczesnym średniowieczu, Poznań.

Busch R. 1999 Der güldene Hortfunde von Hesselby in Uppland/Schweden, Offa, t. 56, s. 349–351.

Chudziak W. 1990 Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy w rejonie Gronowa, woj. toruńskie (w świetle badań w latach 1987–1989), [w:] Studia na osadnictwem średniowiecznym ziemi chełmińskiej, red. J. Olczak, Toruń, s. 44–68.

Chudziak W. 2003 Wczesnośredniowieczna przestrzeń sakralna in Culmine na Pomorzu Nadwiślańskim, Mons Sancti Luarentii, t. 1, Toruń.

Cnotliwy E. 1973 Rzemiosło rogownicze na Pomorzu wczesnośredniowiecznym, Wrocław.

Cnotliwy E. 1998 Grzebienie w kulturze wczesnosłowiańskiej na terenie południowej i środkowej Polski, [w:] Kraje słowiańskie w wiekach średnich. Profanum i sacrum, red. H. Kóčka-Krenz, W. Łosiński, Poznań, s. 366–379.

Cnotliwy E. 1999 Wczesnośredniowieczne przedmioty z poroża i kości z Kruszwicy na Kujawach, Studia Archeologiczne, t. 31, s. 155–241.

Comsa M. 1973 Die Slawen im karpatisch-donauländischen Raum im 6.–7. Jahrhundert, Zeitschrift für Archäologie, t. 7, s. 197–228.

Daim F. 1994 Zur nachgedrehten Keramik aus dem awarischen Gräberfeld von Mödling – An der Goldenen Stiege, [w:] Slawische Keramik in Mitteleuropa vom 8. bis zum 11. Jahrhundert, red. C. Staňa, Brno, s. 29–52.

Dulinicz M. 2001 Kształtowanie się Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej. Studium archeologiczne, Warszawa.

Dulinicz M., Moszczyński W. A. 1998 Wczesnośredniowieczne osady w Miszewku Strzałkowskim i Wykowie, [w:] Osadnictwo pradziejowe i wczesnośredniowieczne w dorzeczu Słupianki, pod Płockiem, Archeologia Mazowsza i Podlasia. Studia i Materiały, t. 1, red. W. Szymański, Warszawa, s. 109–143.

Dymaczewska U., Dymaczewski A. 1967 Wczesnośredniowieczny Santok, Slavia Antiqua, t. 14, s. 185–241.

Gabriel I. 1988 Hof- und Sakralkultur sowie Gebrauchs- und Hadelsgut im Spiegel der Kleinfunde von Starigard/Oldenburg, Bericht der Römisch-Germanischen Kommission, t. 69, s. 103–291.

Gaerte W. 1929 Urgeschichtliche Ostpreussens, Königsberg.

Gajewski L., Gurba J. 1973 Metalowa końcówka pasa znaleziona w miejscowości Stefankowice, pow. Hrubieszów, WA, t. 38, z. 1, s. 109.

Gavrituhin I. O. 2005 Kompleksy prażskoj kultury s datirujuscimi vesami, [w:] Archeologia, s. 403–461.

Ģinters V. 1981 Tracht und Schmuck in Birka und im ostbaltischen Raum. Eine vergleichende Studie, Stockholm.

Godłowski K. 2000 Pierwotne siedziby Słowian, red. M. Parczewski, Kraków.

Griciuviene E., Tautavicius A. 1994 Od epoki brązu do średniowiecza, [w:] Starożytności Litwy. Katalog wystawy Muzeum Narodowego Litwy z Wilna 4.03–30.06.1994 Warszawa, red. A. Bitner-Wróblewska, G. Iwanowska, E. Radziszewska, Warszawa, s. 75–116.

Hilczer-Kurnatowska Z., Kara M. 1994 Die Keramik vom 9. bis zur Mitte 11. Jahrhunderts in Großpolen, [w:] Slawische Keramik in Mitteleuropa vom 8. bis zum 11. Jahrhundert, red. C. Staňa, Brno, s. 121–141.

Hołowińska Z. 1956 Wczesnośredniowieczne grodzisko w Bonikowie w powiecie kościańskim. Wyniki badań z lat 1951–1953, Poznań.

Janowski A. 2010 Dwie ostrogi z zaczepami haczykowato zagiętymi do wnętrza z miejscowości Pień na ziemi chełmińskiej, Acta Militaria Mediaevalia, t. 6, s. 173–183.

Kobyliński Z., Szymański W. 2005 Pradziejowe i wczesnośredniowieczne osadnictwo w zespole kemów w Haćkach, [w:] Haćki. Zespół przyrodniczo-archeologiczny na Równinie Bielskiej, red. J. B . Faliński, Białowieża–Warszawa, s. 43–74.

Kokowski A. 2005 Zanik południowych kultur kręgu gockiego, [w:] Archeologia, s. 165–179.

Kondracki J. 1978 Geografia fizyczna Polski, Warszawa.

Kurvig I. 1963 Das awarernzeitliche gräberfeld von Alattyán, Budapest.

Leeds E. T. 1936 Early Anglo-Saxon art and archaeology, Oxford.

Mitford R. B. 1974 Aspect of Anglo-Saxon Archaeology. Sutton Hoo and other discoveries, London.

Nowakowski W. 1998 Die Funde der Römischen Kaiserzeitund der Völkerwanderungszeit aus Masuren, Berlin.

Parczewski M. 1988 Najstarsza faza kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce, Kraków.

Parczewski M. 1989 Żukowice pod Głogowem w zaraniu średniowiecza, Głogowskie Zeszyty Naukowe, t. 2, Głogów.

Petersen E. 1939 Der ostelbische raum als germanisches Kraftfeld im Lichte der Bodenfunde des 6.-8. Jahrhunderts, Leipzig.

Poleski J. 1992 Podstawy i metody datowania okresu wczesnośredniowiecznego w Małopolsce, Kraków.

Poliński D. 2006 Sprawozdanie z badań wykopaliskowych przeprowadzonych w 2006 roku na średniowiecznym założeniu obronnym w Pniu, gm. Dąbrowa Chełmińska, stan. 1, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Pollak M. 1992 Zur chronologischen Entwicklung der Gräberfelder Ufernoricums im 4. und 5. Jahrhundert, [w:] Probleme der relativen und absoluten chronologie ab Latėnezeit bis zum Frühmittelalter, red. K. Godłowski, R. Madyda-Legutko, Kraków, s. 249–262.

Potemski C. 1978 Wyniki badań wykopaliskowych na grodzisku wczesnośredniowiecznym w Strzelcach Dolnych, pow. Bydgoszcz, [w:] Komunikaty Archeologiczne. Badania wykopaliskowe na terenie województwa bydgoskiego w latach 1970–1972, Bydgoszcz, s. 181–189.

Poulík J. 1985 Svědedtvi výzkumů a pranemu archeologických o Velké Moravě, [w:] J. Poulík, B. Chropovský, Velká Morava a pačátky československé státnosti, Praha–Bratislava, s. 9–80.

Profantova N. 2005 Obytny areal v roztokach u Prahy ze 6. a 7. stol., [w:] Archeologia, s. 611–618.

Rauchut L., Rauchutowa J., Potemski C. 1962 Sprawozdanie z badań wykopaliskowych na grodzisku „Wyszogród” w Fordonie, pow. Bydgoszcz w r. 1959, WA, t. 27, z. 3, s. 283–311.

Siuchniński K. 1964 Sprawozdanie z badań wykopaliskowych przeprowadzonych w okolicy Radacza, pow. Szczecinek w 1963 r., Materiały Zachodniopomorskie, t. 10, s. 153–182.

Szmoniewski B. S. 2005 Odlewnictwo metali kolorowych w kulturze wczesnosłowiańskiej, [w:] Archeologia, s. 619–626.

Szymański W. 1987 Próba weryfikacji datowania zespołu osadniczego ze starszych faz wczesnego średniowiecza w Szeligach, woj. płockie, Archeologia Polski, t. 32, z. 2, s. 349–376.

Vinski Z. 1977–1978 Novi ranokarolinški nalazi u Jugoslaviji, Vjesnik Arheolośkogo Muzeja u Zagrebu, seria 3, t. 10–11, s. 143–208.

Vinokur I. S. 1997 Slovjanski juveliri Podnistrovja, Kamieniec Podolski.

Vinokur I. S. 1998 Juvelirnyj kompleks rannoserednovičnych slovjan, Archaeoslavica, t. 3, s. 209–226.

Wachowski K. 1991 Oddziaływania zachodnie na wytwórczość ostróg haczykowatych u Słowian, Przegląd Archeologiczny, t. 38, s. 85–107.

Wachowski K. 1992 Kultura karolińska a Słowiańszczyzna zachodnia, Wrocław.

Zielonka B. 1959–1960 Zabytki z osady wczesnośredniowiecznej w miejscowości Lubicz, pow. Toruń, WA, t. 26, z. 3–4, s. 243–250.

Żak J. 1959 Najstarsze ostrogi zachodniosłowiańskie. Wczesnośredniowieczne ostrogi o zaczepach haczykowato zagiętych do wnętrza, Warszawa.

Żak J., Maćkowiak-Kotkowska L. 1988 Studia nad uzbrojeniem środkowoeuropejskim VI–X wieku. Zachodniobałtyjskie i słowiańskie ostrogi o zaczepach haczykowato zagiętych do wnętrza, Poznań.






Partnerzy platformy czasopism