Funkcje aktotwórców na przykładzie archiwów państwowych. Rozważania wstępne

Adam Baniecki, Anna Laszuk

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AKZ.2020.007

Abstrakt


Przedstawienie przez Międzynarodową Radę Archiwów projektu nowego modelu opisu archiwalnego „Records in Contexts” sprawiło, że autorzy poszukują możliwości zastosowania tego modelu w polskim systemu informacji archiwalnej. Zwracają uwagę na brak w Polsce opracowań czy tezaurusa zawierającego usystematyzowane funkcje pełnione przez różne podmioty działające we wszelkich obszarach. Odwołują się do nielicznych przykładów z innych państw, w tym tezaurusa funkcji The Australian Governments' Interactive Functions Thesaurus, który był jedną z podstaw przygotowania Międzynarodowego standardu opisu funkcji ISDF i systemu Access to Memory AtoM, oraz późniejszego poradnika z Brytyjskiej Wspólnoty Narodów Strategies for Documenting Government Business: the DIRKS Manual. Następnie wskazują osiem określonych w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach podstawowych obszarów działalności archiwów państwowych, tzn. kształtowanie państwowego zasobu archiwalnego, gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie, opracowanie, zabezpieczenie i udostępnianie materiałów archiwalnych oraz prowadzenie działalności informacyjnej. Wstępnej częściowej analizie poddane zostały niektóre przepisy i dokumenty sporządzane w archiwach, tzn. jednolity rzeczowy wykaz akt (jrwa), wzór sprawozdania z działalności archiwum państwowego oraz Strategia Archiwów Państwowych na lata 2010–2020, jako źródła mogące dostarczyć informacji przy tworzeniu polskiego słownika funkcji, przynajmniej w zakresie działalności archiwów państwowych. Jako model teoretyczny, który można przy tych pracach wykorzystać, wskazany został Tezaurus archiwistyki, autorstwa Stanisława Nawrockiego. Opracowanie kończą pytania o możliwość zastosowania w Polsce podejścia do systemu informacji opartego na analizie funkcji i dokumentacji wytwarzanej w trakcie ich wykonywania, które są zachętą do podjęcia dyskusji nad kształtem systemu informacji o zasobie.

 


Słowa kluczowe


funkcje; Records in Contexts; standard opisu; system informacji archiwalnej; tezaurus archiwistyki

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baniecki, Adam, tłum. ISDF. Międzynarodowy standard opisu funkcji. Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, 2017. https://www.archiwa.gov.pl/files/ISDF.pdf.

Baniecki, Adam. „Krajowe adaptacje międzynarodowych standardów archiwalnych”. Archeion 112 (2011): 173–90.

Baniecki, Adam, i Rafał Raczyński. „Raport końcowy z realizacji projektu badawczego wdrożenia systemu Access to Memory AtoM w Archiwum Państwowym we Wrocławiu w latach 2012–2016 sporządzony pod kątem optymalizacji funkcji archiwów państwowych (Drugi raport)”, b.d. DA.041.1.2020. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.

Baniecki, Adam, i Anna Laszuk. „Archiwizacja jako klucz do dobrego zarządzania. Międzynarodowy zestaw narzędzi”. W Archiwa, źródła, historia: prace ofiarowane w siedemdziesiąte urodziny Profesora Władysława Stępniaka, zredagowali Ewa Rosowska i Hubert Wajs, 37–50. Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, 2018.

Chorążyczewski, Waldemar, i Krzysztof Stryjkowski, red. Archiwa bez granic: pamiętnik VII Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich. Kielce, 20–21 września 2017 r. Warszawa: Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, 2019.

Doroszewski, Witold, red. Słownik języka polskiego. T. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1960.

Duranti, Luciana, i Patricia C. Franks, red. Encyclopedia of archival science. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield, 2015.

The Finnish Conceptual Model of Archival Description. Dostęp 27.10.2020. https://www.yumpu.com/en/document/read/36837292/the-finnish-conceptual-model-of-archival-description.

Galuba, Rafał. „Nowe funkcje archiwów państwowych w polskim prawie archiwalnym”. W Nowe funkcje archiwów, zredagowali Irena Mamczak-Gadkowska i Krzysztof Stryjkowski, 49–65. Poznań: Instytut Historii UAM, 2015.

Korejwo, Mariusz. „Ewidencja ludności i dowody osobiste. Akta spraw: formy, postaci, podstawy prawne 1928–1990”. Archeion 117 (2016): 189–214.

Laszuk, Anna. „Dokumenty w kontekstach: projekt standardu”. Archiwista Polski 21, nr 4 (2016): 7–18.

Laszuk, Anna. „Europejski Portal Archiwalny – efekt współpracy i działania opartego na standardach międzynarodowych”. W Archiwa Polski i Europy: wspólne dziedzictwo różne doświadczenia = Polish and European archives ; shared heritage – dissimilar experiences, zredagowała Alicja Kulecka, 23–34. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2017.

Laszuk, Anna. „Zagadnienia teoretyczne i praktyczne a rekomendacje Centralnej Komisji Metodycznej kadencji 2013–2016”. W Metodyka i standardy opracowania archiwalnego: rzeczywistość i potrzeby, zredagowali przez Irena Mamczak-Gadkowska i Krzysztof Stryjkowski, 21–30. Poznań: Instytut Historii UAM, 2019.

Maciejewska, Wanda, red. Polski słownik archiwalny. Warszawa; Łódź: Państwowe Wydaw. Naukowe. Oddział, 1974.

Mamczak-Gadkowska, Irena, i Krzysztof Stryjkowski, red. Nowe funkcje archiwów. Poznań: Instytut Historii UAM, 2015.

Markiewicz, Urszula. „Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny w zasobie Archiwum Państwowego w Szczecinie – zagadnienia archiwotwórcze i problemy opracowania”. Archeion 117 (2016): 215–230.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. „Strategia archiwów państwowych na lata 2010-2020. Załącznik do Komunikatu Nr 1/2010 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 23 grudnia 2010 r.”. Dostęp 10.07.2020. https://www.archiwa.gov.pl/pl/component/content/category/39-strategia-archiw%C3%B3w-pa%C5%84stwowych.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. „Zarządzenie Nr 8 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 30 listopada 2007 r. w sprawie zasad opracowania i terminu składania rocznego sprawozdania opisowego z działalności archiwum państwowego oraz przedkładania cząstkowych sprawozdań statystycznych”. WOU-030-1/07. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. „Zarządzenie Nr 46 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 19 grudnia 2019 r. zmieniające zarządzenie w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitego rzeczowego wykazu akt i instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych w archiwach państwowych”. Dostęp 10.07.2020. https://ndap.bip.gov.pl/dziennik-urzedowy/dziennik_urzedowy_2019.html.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. „Zarządzenie Nr 14 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 9 lipca 2020 r. w sprawie powołania Komitetu Sterującego do spraw strategii archiwów państwowych – tekst”. Dostęp 10.07.2020. https://ndap.bip.gov.pl/dziennik-urzedowy/dziennik_urzedowy_2020.html.

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. „Zarządzenie Nr 27 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 30 października 2020 r. w sprawie organizacji procesu planowania i sprawozdawczości, wzorów formularzy planistycznych i sprawozdawczych oraz ustalenia terminów ich składania”. Dostęp 10.07.2020. https://ndap.bip.gov.pl/dziennik-urzedowy/dziennik_urzedowy_2020.html.

National Archives of Australia. „Australian Governments’ Interactive Functions Thesaurus (AGIFT)”. Dostęp 8.08.2020. https://data.naa.gov.au/def/agift/AGIFT.html.

Nawrocki, Stanisław. Tezaurus archiwistyki. Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, 1984.

Nowożycki, Bartosz. „Records in Context. Omówienie nowego standardu opisu archiwalnego”. Archeion 119 (2018): 297–316.

Overview of Classification Tools for Records Management. Canberra: National Archives of Australia, July 2003. https://www.naa.gov.au/sites/default/files/2019-10/classifcation-tools.pdf.

„Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).” Dziennik Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej, nr 251, poz. 1885 (2007).

Staszewska, Hanna. „O sprawozdawczości w archiwach, czyli co chcielibyśmy wiedzieć, a czego nie dowiemy się ze sprawozdań? Próba analizy problemu i przyczynek do dyskusji”. W Nowe funkcje archiwów, zredagowane przez Irena Mamczak-Gadkowska i Krzysztof Stryjkowski, 158–64. Poznań: Instytut Historii UAM, 2015.

Strategies for Documenting Government Business: the DIRKS Manual, July 2018. https://www.opengov.nsw.gov.au/publications/17383.

Stryjkowski, Krzysztof. „O starych i nowych funkcjach archiwum”. W Nowe funkcje archiwów, zredagowali Irena Mamczak-Gadkowska i Krzysztof Stryjkowski, 11–19. Poznań: Instytut Historii UAM, 2015.

Stryjkowski, Krzysztof, i Sylwia Stryjkowska. „Usługi archiwalne i outsourcing oraz ich wpływ na działalność i zasób archiwów”. Archeion 118 (2017): 48–68.

„Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej.” Dziennik Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej, poz. 1220 (2020).


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN print  1895-9075
ISSN online 2544-5685

Partnerzy platformy czasopism