Uwagi o strukturze przestrzennej Wrocławia w XI–XIII wieku

Jerzy Piekalski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AHP.2015.009

Abstrakt


Analiza wyników nowych badań wykopaliskowych prowadzonych we Wrocławiu pozwala podsumować aktualną wiedzę o rozwoju średniowiecznego miasta i wyciągnąć nowe wnioski dotyczące przemian jego struktury przestrzennej. Ciągły, dynamiczny charakter zmian, uwarunkowany był jednak wydarzeniami politycznymi, koniunkturą gospodarczą, sytuacją demograficzną i aktami prawnymi. Rozłożony w czasie przebieg miał też przełom lokacyjny. W warunkach mocnej władzy książęcej stare elementy kompleksu osadniczego egzystowały przez dziesięciolecia obok nowej, wyróżnionej prawnie gminy kolonistów z Zachodu. 


Słowa kluczowe


średniowiecze; Wrocław; struktura przestrzenna;

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Wykaz skrótów

Wr.Ant. – Wratislavia Antiqua, Wrocław

Badura J., Kastek T., Mruczek R., Stefanowicz M., 2010 Z nowszych badań obwarowań i fortyfikacji Wrocławia. Część 1. Pas południowy w rejonie obecnego Placu Wolności, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 52, s. 365–425.

Buśko C., 2005 Wrocław u progu lokacji, [w:] Wschodnia strefa Starego Miasta we Wrocławiu w XII–XIII wieku. Badania na placu Nowy Targ, red. C. Buśko, Wrocław, s. 177–194.

Chorowska M., 2003 Rezydencje średniowieczne na Śląsku. Zamki, pałace, wieże mieszkalne, Wrocław.

Chorowska M., 2010 Regularna sieć ulic. Powstanie i przemiana do początku XIV w., [w:] Ulice średniowiecznego Wrocławia, red. J. Piekalski, K. Wachowski, Wr.Ant. 11, Wrocław, s. 67–89.

Chorowska M., Konczewski P., Lasota C., Piekalski J., 2012 Rynek 6 – ul. Kiełbaśnicza 5 we Wrocławiu. Rozwój zabudowy i infrastruktury elitarnej działki mieszczańskiej w XIII–XIV w., Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 54, s. 49–77.

Chorowska M., Lasota C., 2010 O zabudowie murowanej w pierzejach Rynku i ulic, [w:] Ulice średniowiecznego Wrocławia, red. J. Piekalski, K. Wachowski, Wr.Ant. 11, Wrocław, s. 159–177.

Goliński M., 2012 Wokół problematyki formowania się stanu mieszczańskiego w Polsce (Zur Herausbildung des buergerlichen Standes in Polen), [w:] Studia z Historii Społecznej, red. M. Goliński, S. Rosik, Scripta Historia Medievalia, t. 2, Wrocław, s. 7–76.

Kaźmierczyk J., 1966 Wrocław lewobrzeżny we wczesnym średniowieczu, cz. 1, Wrocław.

Kaźmierczyk J., 1970 Wrocław lewobrzeżny we wczesnym średniowieczu, cz. 2, Wrocław.

Kaźmierczyk J., 1991 Ku początkom Wrocławia, cz. 1: Warsztat budowlany i kultura mieszkalna Ostrowa Tumskiego od X do połowy XI wieku, Wrocław–Warszawa.

Kaźmierczyk J., 1993 Ku początkom Wrocławia, cz. 2: Warsztat budowlany i kultura mieszkalna Ostrowa Tumskiego od połowy XI do połowy XIII wieku, Wrocław–Warszawa.

Kaźmierczyk J., 1995 Ku początkom Wrocławia, cz. 3: Gród na Ostrowie Tumskim w X–XIII wieku, Wrocław–Warszawa.

Konczewski P., 2007 Działki mieszczańskie w południowo-wschodniej części średniowiecznego i wczesnonowożytnego Wrocławia, Wr.Ant. 9, Wrocław.

Konczewski P., Mruczek R., Piekalski J., 2010 Mittelalterliche und frühneuzeitliche Stadtbefestigung in Breslau, [w:] Lübecker Kolloquium zur Stadtarchaeologie im Hanseraum VII. Die Befestigungen, red. M. Gläser, Lübeck, s. 597–614.

Konczewski P., Piekalski J., 2010 Stratygrafia nawarstwień i konstrukcje ulic, [w:] Ulice średniowiecznego Wrocławia, red. J. Piekalski, K. Wachowski, Wr.Ant. 11, Wrocław, s. 91–157.

Kozaczewski T., 1959 Początki i rozwój Wrocławia do roku 1263, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, t. 4, s. 171–185.

Mackiewicz M., Marcinkiewicz K., Piekalski J., 2014 Plac Nowy Targ we Wrocławiu w świetle badań wykopaliskowych w latach 2010–2012, Archaeologia Historica Polona, t. 22, s. 167–184.

Małachowicz E., 1993 Wrocławski zamek książęcy i kolegiata św. Krzyża na Ostrowie, Wrocław.

Młynarska-Kaletynowa, M., 1986 Wrocław w XII–XIII wieku. Przemiany społeczne i osadnicze, Wrocław.

Mruczek R., 2000 Kurzy Targ we Wrocławiu. Uwagi o pierwotnym planie miasta, [w:] Centrum średniowiecznego miasta. Wrocław a Europa Środkowa, red. J. Piekalski, K. Wachowski, Wr.Ant. 2, Wrocław, s. 260–278.

Piekalski J., 1991 Wrocław średniowieczny. Studium kompleksu osadniczego na Ołbinie w wiekach VII–XIII, Wrocław.

Piekalski J., 2002 Lokacja Wrocławia jako problem badawczy archeologa, [w:] Civitas et villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie Środkowej, red. C. Buśko, Wrocław–Praha, s. 49–62.

Piekalski J., 2005 Problem datowania początków Rynku we Wrocławiu, [w:] Nie tylko zamki. Szkice ofiarowane profesorowi Jerzemu Rozpędowskiemu w siedemdziesiątą piątą rocznicę urodzin, red. E. Różycka-Rozpędowska, M. Chorowska, Wrocław, s. 343–351.

Piekalski J., 2011 Die Lokation Breslaus als archäologisches Forschungsproblem, [w:] Rechtsstadtgründungen im mittelalterlichen Polen, red. E. Mühle, Köln–Weimar–Wien, s. 139–155.

Piekalski J., 2014 Praga, Wrocław i Kraków. Przestrzeń publiczna i prywatna w czasach średniowiecznego przełomu, Wrocław.

Romanow M., Romanow J., 2011 Szpital Ducha Świętego we Wrocławiu w świetle badań archeologicznych, [w:] Średniowieczne i nowożytne nekropole Wrocławia, red. K. Wachowski, 226 Jerzy Piekalski Wr.Ant. 12, Wrocław, s. 171–180.

Rozpędowski J., 1995 Wrocław pierwszej lokacji, [w:] Architektura Wrocławia, t. 2: Urbanistyka, red. J. Rozpędowski, E. Różycka, J. Urbanik, Wrocław, s. 41–51.

Trojak B., 1980 Szpital św. Ducha we Wrocławiu, Prace Naukowe Instytutu Historii Architektury, Sztuki i Techniki, t. 13, s. 129–141.

Wodziński M., 1996 Hebrajskie inskrypcje na Śląsku XIII–XVIII wieku, Wrocław.

Wojcieszak M., 2012 Nekropole średniowiecznego Wrocławia, Wr.Ant. 15, Wrocław.

Wschodnia strefa Starego Miasta, 2005 Wschodnia strefa Starego Miasta we Wrocławiu w XII–XIII wieku. Badania na placu Nowy Targ, red. C. Buśko, Wrocław.

Ze studiów nad życiem codziennym, 1999 Ze studiów nad życiem codziennym w średniowiecznym mieście. Parcele przy ulicy Więziennej 10–11 we Wrocławiu, Wr.Ant. 1, red. C. Buśko, J. Piekalski, Wrocław.






Partnerzy platformy czasopism