Zagospodarowanie parcel mieszczańskich w Pucku jako źródło poznania przemian kulturowych w małym mieście lokacyjnym w późnym średniowieczu

Michał Starski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AHP.2014.007

Abstrakt


W artykule przedstawiono zagadnienie zagospodarowania parcel mieszczańskich w Pucku oraz poruszono problematykę przemian, jakim podlegała przestrzeń prywatna w małym mieście lokacyjnym w późnym średniowieczu.


Słowa kluczowe


Puck; miasto; parcela; zagospodarowanie; późne średniowiecze

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Archeologia historyczna 2000 Sesja VI. Archeologia historyczna, [w:] Archeologia i prahistoria Polska w ostatnim półwieczu, red. M. Kobusiewicz, S. Kurnatowski, Poznań, s. 469–510.

Berdecka A. 1982 Lokacje i zagospodarowanie miast królewskich w Małopolsce za Kazimierza Wielkiego (1333–1370), Studia i materiały z historii kultury materialnej, t. 45, red. Z. Kamieńska, Wrocław.

Betlejewska C. 2004 Rozmierzenie miast lokowanych przez zakon krzyżacki w XIV wieku, [w:] Archaeologia et historia urbana, red. R. Czaja i in., Elbląg, s. 117–124.

Blusiewicz K. 2010 Badania archeologiczne na działce 54 ul. Pokoju 1 w Pucku, [w:] Średniowieczne miasto lokacyjne w Pucku w świetle badań archeologiczno-architektonicznych projekt MNiSW N109 035 31/2586, maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Późnego Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Blusiewicz K. 2013 Późnośredniowieczne obuwie z badań działki miejskiej w Pucku, [w:] XVII Sesja Pomorzoznawcza, t. 2: Od późnego średniowiecza do czasów nowożytnych, red. H. Paner, M. Fudziński, Gdańsk, s. 405–413.

Blusiewicz K., Kruppé J., Milewska M., Starski M. 2014 Dwadzieścia lat archeologii w mieście i na zamku puckim, [w:] Z dziejów badań archeologicznych na Pomorzu Wschodnim, red. M. Fudziński,

H. Paner, Gdańsk, s. 187–200. Bobiński S. 1952 Gdańsk wczesnodziejowy na podstawie analizy planu, Gdańsk.

Bogucka M., Samsonowicz H. 1986 Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, Wrocław.

Bruski K. 1998 Puck w czasach krzyżackich, [w:] Historia Pucka, red. A. Groth, Gdańsk, s. 68–90.

Bruski K. 2009 Lębork w czasach średniowiecza, [w:] Dzieje Lęborka, red. J. Borzyszkowski, Lębork–Gdańsk, s. 19–98.

Buśko C. 1998 Z badań nad wewnętrznym rozplanowaniem działki mieszczańskiej na Śląsku, [w:] Miasto, red. K. Wachowski, Kultura średniowiecznego Śląska i Czech 1, Wrocław, s. 91–98.

Buśko C. 1998 Śląsk w XII i XIII wieku. Zderzenie kultur, [w:] „Rewolucja XIII wieku”, red. K. Wachowski, Kultura średniowiecznego Śląska i Czech 3, Wrocław, s. 155–159.

Dmochowska I. 1970 Puck (studium historyczno-urbanistyczne), maszynopis w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku, Gdańsk.

Domańska H. 1976 Puck, woj. gdańskie. Studium historyczno-urbanistyczne, maszynopis w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku, Gdańsk.

Dzieduszycki W. 1998 Wiek XIII. Przemiany – ich specyfika i znaczenie, [w:] „Rewolucja XIII wieku”, red. K. Wachowski, Kultura średniowiecznego Śląska i Czech 3, Wrocław, s. 17–22.

Gupieniec R. 1997 Z dziejów miast średniowiecznych. Próba odtworzenia stanu zabudowy działek budowlanych w miastach wczesno- i późnośredniowiecznych w basenie Morza Bałtyckiego, Mazowieckie Studia Humanistyczne, nr 2, s. 5–36.

Gupieniec R.Historia 1978 Historia kultury materialnej w zarysie, t. 2, red. A. Rutkowska-Płachcińska, Wrocław.

Ihnatowicz I., Mączak A., Zientara B. 1979 Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, Warszawa.

Kierzkowska-Kalinowska E. 1975 W kwestii badań nad rozplanowaniem miasta średniowiecznego, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. 23, nr 1, s. 199–222.

Kierzkowska-Kalinowska E. KKG 1985 Księga Komturstwa Gdańskiego, wyd. K. Ciesielska, I. Janosz-Biskupowa, Warszawa–Poznań–Toruń.

Krasnowolski B. 2004 Lokacyjne układy urbanistyczne na obszarze Ziemi Krakowskiej w XIII i XIV wieku, cz. 1: Miasta Ziemi Krakowskiej chronologia procesów osadniczych i typologia układów urbanistycznych, cz. 2: Katalog układów urbanistycznych, Kraków.

Kruppé J. 1981 Garncarstwo późnośredniowieczne w Polsce, Wrocław.

Krzywdziński R. 2009 Stan badań nad budownictwem drewnianym Głównego Miasta Gdańska w XIV wieku, [w:] Stan badań archeologicznych miast w Polsce, red. H. Paner, M. Fudziński, Z. Borcowski, Gdańsk, s. 215–244.

Lalik T. 1963 Na marginesie powstania planu miasta średniowiecznego (na marginesie pracy T. Zagrodzkiego), Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. 11, nr 2, s. 415–419.

Lalik T. 1975 Funkcje miast i miasteczek w Polsce późniejszego średniowiecza, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. 23, nr 4, s. 551–565.

Lalik T. 1976 Geneza sieci miasteczek w Polsce średniowiecznej, [w:] Miasta doby feudalnej w Europie środkowo-wschodniej, red. A. Gieysztor, T. Rosłanowski, Warszawa–Poznań–Toruń, s. 113–136.

Małowist M. 1973 Wschód a Zachód Europy w XIII–XVI wieku: konfrontacja struktur społeczno- gospodarczych, Warszawa.

Młynarska-Kaletynowa M. 1997 O polskich badaniach nad miastem średniowiecznym, Archaeologia Historica Polona, t. 5, s. 13–22.

Młynarska-Kaletynowa M. 2006 O procesach lokacyjnych miast w Europie Środkowo-Wschodniej, [w:] Procesy lokacyjne miast w Europie Środkowo-Wschodniej. Materiały z konferencji międzynarodowej w Lądku Zdroju 28–29 października 2002 roku, red. C. Buśko, M. Goliński, B. Krukiewicz, Wrocław, s. 9–17

.

Münch H. 1946 Geneza rozplanowania miast wielkopolskich XIII i XIV wieku, Kraków.

Polak Z. 2007 Badania archeologiczne prowadzone w latach 2002–2004 na stanowisku „Hotel Rezydent” w Gdańsku, [w:] XV Sesja Pomorzoznawcza, red. G. Nawrolska, Elbląg, s. 359–368.

Polak Z. 2009 Uwagi archeologa do historii średniowiecznej kamienicy gdańskiej, [w:] Stan badań archeologicznych miast w Polsce, red. H. Paner, M. Fudziński, Z. Borcowski, Gdańsk, s. 245–256.

Pudełko J. 1964a Próba pomiarowej metody badania planów niektórych miast średniowiecznych w oparciu o zagadnienie działki, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, t. 9, z. 1, s. 13–27.

Pudełko J. 1964b Działka lokacyjna w strukturze przestrzennej średniowiecznych miast śląskich XIII wieku, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, t. 9, z. 2, 115–136.

Rębkowski M. 2001 Pierwsze lokacje miast w księstwie zachodniopomorskim. Przemiany przestrzenne i kulturowe, Kołobrzeg.

Samsonowicz A. 1982 Wytwórczość skórzana w Polsce wczesnofeudalnej, Studia i materiały z historii kultury materialnej, t. 44, red. Z. Kamieńska, Wrocław.

Schultz F. 2011 Dzieje powiatu wejherowskiego i puckiego, tłum. W. Sawicki, W. Szreniawski, red. R. Biskup, Gdańsk–Puck–Wejherowo.

Starski M. 2012 Sprawozdanie z badań archeologicznych przeprowadzonych w latach 2011–2012 roku przy ul. Pokoju w Pucku (działka miejska 55), maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Starski M. 2013 Sprawozdanie z badań archeologicznych przeprowadzonych w 2013 roku przy pl. Wolności 13 i 14 w Pucku (działka miejska 52 i 53), maszynopis w archiwum Zakładu Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Ślaski B. 1916 Materjały i przyczynki do dziejów nadmorskiego miasta Pucka oraz dawnej ziemi Puckiej, Warszawa.

Ślaski B. Urkunden 1911 Urkunden der Komturei Tuchel. Handfesten und Zinsbuch, oprac. P. Panske, Gdańsk.

Wędzki A. 1974 Początki reformy miejskiej w środkowej Europie do połowy XIII wieku (Słowiańszczyzna Zachodnia), Warszawa–Poznań.

Wyrobisz A. 1968 Badania nad historią małych miast w Polsce, Przegląd Historyczny, t. 49, z. 1, s. 124–138.

Wyrobisz A. 2010 Układ przestrzenny miasta jako źródło historyczne, [w:] Świat średniowiecza. Studia ofiarowane Profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi, red. A. Bartoszewicz i in., Warszawa, s.163–172.

Zagrodzki T. 1962 Regularny plan miasta średniowiecznego a limitacja miernicza, Studia Wczesnośredniowieczne, t. 5, z. 1, Wrocław.

Zarębska T. 1995 Badania historyczno-urbanistyczne metodą analiz przestrzennych, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. 53, nr 1, s. 15–32.

Zientara B. 1976 Przemiany społeczno-gospodarcze i przestrzenne miast w dobie lokacji, [w:] Miasta doby feudalnej w Europie środkowo-wschodniej, red. A. Gieysztor, T. Rosłanowski, Warszawa–Poznań–Toruń, s. 67–97. Żaryn S. 1972 Trzynaście kamienic staromiejskich. Strona Dekerta, Warszawa.

Żaryn S. 1972 Trzynaście kamienic staromiejskich. Strona Dekerta, Warszawa.






Partnerzy platformy czasopism