https://apcz.umk.pl/ZN/issue/feed Zagadnienia Naukoznawstwa 2021-10-13T14:49:33+02:00 Urszula Maria Żegleń naukoznawstwo@pan.pl Open Journal Systems <p>Kwartalnik „Zagadnienia Naukoznawstwa“ publikowany jest od 1965 r. jako oficjalne czasopismo Komitetu Naukoznawstwa Polskiej Akademii Nauk. W 1965 r. była to jeszcze Komisja Naukoznawcza, powołana przy Prezydium PAN uchwałą z dnia 16 lipca 1963 r. z inicjatywy Tadeusza Kotarbińskiego (obok Stanisława i Marii Ossowskich oraz Floriana Znanieckiego, prekursora badań naukoznawczych w Polsce), twórcę wchodzącej w skład naukoznawstwa prakseologii. Tadeusz Kotarbiński, pełniący wówczas funkcję przewodniczącego Rady Naukowej PAN (wcześniej w okresie 1957-1962 Prezesa PAN) został też pierwszym przewodniczącym Rady Naukowej „Zagadnień Naukoznawstwa“ (pełny wówczas tytuł „Zagadnienia Naukoznawstwa – Studia i Materiały”). Redaktorem naczelnym czasopisma został zaś ówczesny przewodniczący Komisji Naukoznawczej PAN, wybitny elektroakustyk, Ignacy Małecki z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN (pierwszy dyrektor tego Instytutu), profesor Politechniki Warszawskiej, w której kierował Katedrą Elektroakustyki, jeden z twórców rozgłośni Polskiego Radia w Warszawie, a po wojnie także współtwórca wielu znaczących projektów akustycznych (jak Sala Sejmu, Filharmonii, Teatru Narodowego). Czasopismo, kierowane przez wybitnych badaczy, humanistę – filozofa i inżyniera elektroakustyka, ze względu na swój profil interdyscyplinarny wieloaspektowo rozwijanych studiów nad funkcjonującą w kontekście kulturowym i społecznym nauką i szkolnictwem wyższym (mimo ówczesnych uwarunkowań politycznych i cenzury) było prekursorskie (i to nie tylko w skali krajowej).</p><p>„Zagadnienia Naukoznawstwa“ są czasopismem, które przez ponad pół wieku w zmieniających się uwarunkowaniach społeczno-kulturowo-politycznych integruje środowisko akademickie zainteresowane tematyką nauki, a dzięki umieszczanym materiałom organizowanych w środowisku akademickim debat jest platformą dyskusji, wymianą opinii dotyczących wartościowych publikacji naukoznawczych, jak i nurtujących środowisko naukowe problemów nauki i szkolnictwa wyższego.</p><p>Od 2019 r. czasopismo jest wydawane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wspólnie z Wydawnictwem PAN. Czasopismo zachowuje profil interdyscyplinarny prezentując oryginalne publikacje z zakresu</p><p>(1) podstawowych problemów nauki jako systemu wiedzy obejmującej różnorodne dyscypliny metanaukowe (jak teorię i metodologię nauki, filozofię nauki z aksjologią, logikę wiedzy, historię nauki, psychologię i socjologię nauki),</p><p> jak i</p><p>(2) problemów dotyczących praktycznej działalności naukowo-badawczej i szkolnictwa wyższego, m. in. zarządzania i polityki naukowej (w tym ewaluacyjnej, korzystając z badań naukometrii), etyki badań, obejmującej zagadnienie ethosu naukowego, aspektów etycznych związanych z rozwojem nowoczesnych technologii, a także badaniem wykorzystania tych technologii i projektowania nowych narzędzi (m.in. do uzyskiwania i analizy olbrzymich zasobów danych – <em>big data</em>) i nowych strategii badawczych (efektywnych poznawczo w eksploracji coraz to bardziej poszerzanych wymiarów rzeczywistości, jak i wobec wyzwań współczesnego świata niemal w każdym obszarze ludzkiej działalności, w której wyniki badań naukowych znajdują zastosowanie w rozmaitych sektorach życia społecznego oraz w przemyśle i gospodarce.</p> https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35582 Analiza tematyczna wybranych artykułów naukoznawczych 2021-09-29T13:47:18+02:00 Dorota Jedlikowska d.jedlikowska@gmail.com <p>Prezentowany artykuł wpisuje się w dziedzinę naukoznawstwa. Tekst stanowi streszczenie jednego z rozdziałów rozprawy doktorskiej. Jego celem jest przedstawienie własnych interpretacji tematów poruszanych w czasopismach naukowych ukazujących się w Polsce, a poświęconych zagadnieniom nauki i szkolnictwa wyższego. Analiza tematyczna artykułów pozwoliła wyszczególnić cztery kategorie analityczne: widzialności i produktywności naukowej, normatywizacji polityki naukowej, kapitału komunikacyjnego i anomii dyskursywnej.</p> <p><br><br></p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35584 Edukacja i badania w wymiarze interdyscyplinarnym 2021-09-29T14:11:01+02:00 Urszula M. Żegleń zeglen@umk.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35586 III Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. „Zagrożenia i wyzwania bezpieczeństwa współczesnego świata. Wymiar społeczno-kulturowy”, 2021-09-29T14:27:26+02:00 Krzysztof Michalski michals@prz.edu.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35574 Wprowadzenie do debaty 2021-09-29T11:26:14+02:00 Wojciech Gasparski wgaspars@kozminski.edu.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35575 Epistemiczne podstawy badań metodami mieszanymi 2021-09-29T12:26:40+02:00 Paweł Kawalec pawel.kawalec@kul.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Paweł Kawalec https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35576 Zagadnienie interdyscyplinarności w perspektywie polityki naukowej w Polsce 2021-09-29T12:51:22+02:00 Włodzisław Duch wduch@umk.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35579 Interdyscyplinarność jako jeden ze współczesnych wymogów bycia naukowcem – wyzwania i dylematy 2021-09-29T13:10:57+02:00 Grażyna Prawelska-Skrzypek grazyna.prawelska-skrzypek@uj.edu.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35557 Od Redakcji 2021-09-28T13:14:48+02:00 Urszula Żeglen zeglen@umk.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35601 Polska nauka w 20-leciu międzywojennym./„Dostojeństwo uniwersytetu” w 100-lecie Uniwersytetu Stefana Batorego 2021-09-30T14:28:43+02:00 Urszula M. Żegleń naukoznawstwo@pan.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35596 2019 Foundation for Polish Science Prizes delivered 2021-09-30T13:37:17+02:00 Dominika Wojtysiak-Łańska wojtysiak@fnp.org.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35598 Professor Andrzej Kossakowski awarded the Polish Nobel Prize 2021-09-30T13:58:57+02:00 Dariusz Chruściński darch@fizyka.umk.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35599 Prof. Marcin Drąg – FNP Prize Laureate 2019 2021-09-30T14:13:05+02:00 Dominika Wojtysiak-Łańska wojtysiak@fnp.org.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35600 Prof. Andrzej Wiśniewski – FNP Prize Laureate 2019 2021-09-30T14:19:56+02:00 Dominika Wojtysiak-Łańska wojtysiak@fnp.org.pl <p>.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35558 Interdyscyplinarność, integracja i podziały nauk 2021-09-28T13:23:36+02:00 Jan Woleński jan.wolenski@uj.edu.pl <p>Interdyscyplinarność z jednej strony jest coraz szerszą praktyką badań naukowych we wszystkich gałęziach wiedzy, a z drugiej staje się przedmiotem rozmaitych dyskusji. Jest ściśle związana z klasyfikacją nauk. Trzeba jednak odróżnić klasyfikację nauk wedle kryteriów metodologicznych (np. Augusta Comte’a) oraz klasyfikację dyscyplin wypływającą z tradycji i – co jest obecnie coraz ważniejsze – potrzeb organizacji prac badawczych. W konsekwencji zarówno w dyskusjach o interdyscyplinarności, jak i w samej praktyce badawczej przeplatają się dwa wątki, mianowicie metodologiczny, związany z kwestiami filozofii nauki, oraz bardziej praktyczny, zwracający uwagę na konkretne problemy tyczące się prowadzonych badań. Ten pierwszy często prowadzi do kwestii integracji i unifikacji wiedzy, a drugi może być wolny od takich zagadnień. Trzeba też pamiętać o tym, że interdyscyplinarność inaczej wygląda w naukach przyrodniczych, a inaczej na gruncie nauk humanistyczno-społecznych.</p> 2021-10-01T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/ZN/article/view/35723 Strony redakcyjne, spis treści 2021-10-13T14:49:33+02:00 Alina Gorywoda a.gorywoda@gmail.com 2021-10-13T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021