Między Wielkim Głodem a Wielkim Terrorem: Deportacje ludności z przygranicznych rejonów sowieckiej Ukrainy w 1935 roku - Stroiński, Henryk (Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX, 2025)
Artykuł jest poświęcony ukazaniu pierwszej masowej deportacji niepewnej ludności polskiej i niemieckiej z zachodnich przygranicznych rejonów Ukrainy, dokonanej przez władzę sowiecką w 1935 roku. Wśród prawie 9,5 tys. deportowanych gospodarstw mniej więcej połowę stanowiły rodziny polskie. Narastająca podejrzliwość i wrogość wobec ludności polskiej i niemieckiej były spowodowane zaostrzeniem sytuacji międzynarodowej w ówczesnej Europie i zarysowaniem się przyszłych konfliktów wojennych. Sowieci w połowie lat trzydziestych XX wieku umacniali dla bezpieczeństwa granicę zachodnią, m.in. budując wzdłuż niej, w tym na odcinku z II RP, tzw. linię Stalina – inżynieryjno-fortyfikacyjne obiekty. Deportowana ludność polska i niemiecka została rozmieszczona we wschodnich obwodach Ukrainy, dokładniej we wsiach wyludnionych w czasie Wielkiego Głodu w latach 1932–1933. Tym posunięciem spodziewano się osiągnąć podwójny cel – wzmocnić bezpieczeństwo zachodnich rubieży państwa oraz uzupełnić w siłę roboczą zdziesiątkowane głodem wsie i miasta.