Stosunki polsko-żydowskie podczas II wojny światowej w powiecie bielskim: Problemy badawcze - Proszyk, Jacek (Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX, 2025)
Badanie stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej, zwłaszcza na terenach w okresie międzywojennym znajdujących się w Polsce, a w czasie wojny włączonych do Rzeszy, napotyka na liczne problemy. Po pierwsze, konieczna jest analiza tych relacji w szerokim kontekście społeczno-politycznym i nawiązaniu do okresu przedwojennego. Żydzi śląscy w przeważającej większości byli związani z kulturą i językiem niemieckim i mocno zasymilowani, w ich przypadku zatem nie można mówić o Żydach polskich, tylko o Żydach niemieckich. Ich relacje z Polakami w czasie wojny były często ograniczone, choćby z tego powodu, że Polacy byli na tych terenach mniejszością. Po drugie, zachowane materiały archiwalne nie zawsze przekazują prawdę o strategiach przetrwania Żydów. Autor prezentuje trudności, jakie napotkał przy okazji pracy nad tekstem dotyczącym losów Żydów z Bielska i Białej Krakowskiej w czasie wojny, jednocześnie postuluje weryfikację oraz poddanie merytorycznej krytyce wojennych i powojennych źródeł w możliwie szerokim kontekście.