Obcość i strach – o stosunku francuskich elit politycznych lat 1830 – 1851 do paryskich warstw ludowych - Dobek, Rafał (Studia Podlaskie, 2025)
W okresie Monarchii lipcowej we Francji klasy ludowe, przede wszystkim miejskie, jedynie w nikłym stopniu uczestniczyły w życiu politycznym. Stanowiły one pole zainteresowań burżuazji i warstw rządzących, jednocześnie jednak wyraźnie rosło poczucie obcości między ubogimi a bogatszymi mieszkańcami miast, nade wszystko zaś Paryża. Owo poczucie obcości przerodziło się w 1848 roku, w momencie wkroczenia warstw ludowych do polityki, w nasilający się strach. Przyczyn tegoż strachu sporej części rządzącej w II Republice elity i – szerzej – warstw wyższych, należy szukać z jednej strony w specyfice ówczesnej ludowej, robotniczej obyczajowości, dobrze widocznej w klubach politycznych, z drugiej zaś w aktach rewolucyjnej przemocy ludu. Kluczowym, w moim przekonaniu, momentem był 15 maja 1848 r., gdy tłum paryżan po raz pierwszy wdarł się do budynku parlamentu. Wydarzenie to uruchomiło trudną do zatrzymania spiralę strachu, niechęci i nieufności wobec robotników, postrzeganych jako niebezpieczni, krwawi rewolucjoniści, niszczyciele cywilizacji. Elementami tej spirali były m.in.: stłumienie czerwcowego powstania robotniczego nad Sekwaną, rozbicie lewicy parlamentarnej w 1849 roku, kolejne antyrobotnicze ustawy, włącznie z pozbawieniem w roku 1850 istotnej części robotników prawa głosu. Ostatecznie polityka oparta na strachu doprowadziła do klęski całej II Republiki i zamachu stanu Ludwika Napoleona Bonaparte. W moim przekonaniu winę za to ponoszą tak konserwatywni politycy, którzy pozwolili na to, by strach zdominował ich myślenie polityczne, jak i rewolucjoniści wraz z częścią ludu Paryża, którzy te (w dużej mierze zrozumiałe, choć niekoniecznie racjonalne) obawy wywoływali.