The attitude of the tsarist authorities towards railway – consequences for the Polish lands (until 1879). Jan Gottlieb Bloch’s “new” perspective - Pieczewski, Andrzej (Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 2024)
Artykuł przedstawia i analizuje poglądy Jana Gottlieba Blocha na temat wpływu carskich rządów na rozwój sieci kolejowej na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim (do roku 1879). Pierwsza część opracowania poświęcona jest ukazaniu, w ogólnym zarysie, zmiennego stosunku carów do budowy kolei na terenie imperium rosyjskiego. Następnie przedstawiona została specyfika i uwarunkowania budowy kolei w Królestwie Polskim. W dalszej kolejności zaprezentowano poglądy i wyniki badań Blocha na temat wpływu władz rosyjskich na kształt sieci kolejowej na ziemiach polskich. Wymieniono i opisano projekty dróg żelaznych przedkładane władzom rosyjskim przez krajowych i zagranicznych przedsiębiorców, które nie otrzymały akceptacji. Tym samym powstał obraz “straconych szans” – linii kolejowych, które powstałyby, gdyby nie sprzeciw władz rosyjskich. Wnioski płynące z badań Blocha nie stoją w sprzeczności z dość powszechnym w literaturze przedmiotu poglądem o negatywnym wpływie władz carskich na rozwój kolei na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim. Badania Blocha idą natomiast o krok dalej – pokazują wymierny obraz strat, jakie wywołała carska polityka “kolejowej pustyni” dotycząca ziem polskich.