https://apcz.umk.pl/RL/issue/feed Rocznik Lituanistyczny 2021-10-25T11:07:41+02:00 Wioletta Pawlikowska-Butterwick roczniklituanistyczny@ihpan.edu.pl Open Journal Systems Na łamach Rocznika Lituanistycznego publikowane będą prace badaczy różnych aspektów przeszłości ziem Litwy historycznej: historyków sensu stricto, językoznawców, historyków literatury, heraldyków, historyków sztuki, historyków prawa, archeologów czy muzykologów. I to nie tylko rozprawy, ale również prace drobne i materiały, artykuły recenzyjne, recenzje i noty recenzyjne oraz materiały do kroniki życia naukowego. https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35856 Przywilej Kazimierza Jagiellończyka dla Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1447 roku. Kształtowanie się treści na tle tekstologii aktu 2021-10-25T09:49:34+02:00 Hlieb Bierastavy hbierastavy@gmail.com <p>Celem artykułu jest ustalenie możliwych źródeł, z których korzystali twórcy tekstu przywileju Kazimierza Jagiellończyka dla Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1447 r., a także inspiracji pojedynczych jego części – artykułów, klauzul. Badanie problemu możliwe jest m.in. dzięki metodzie tekstologicznej, której jednym z zadań jest zestawienie badanego aktu z innymi tego typu tekstami. Wykorzystując tę metodę do analiz, możemy ustalić zarówno bezpośrednie zapożyczenia poszczególnych fragmentów w przywileju, jak i wskazać na wzorowanie się na formularzu innych aktów.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35857 Organizacja funkcjonowania mostów i grobli w Wielkim Księstwie Litewskim od drugiej połowy XV do końca XVI wieku – zarys problematyki 2021-10-25T09:58:04+02:00 Joanna Kunigielis kuroari89@gmail.com <p>W artykule przybliżono prawne i organizacyjne zasady funkcjonowania mostów i grobli w Wielkim Księstwie Litewskim m.in. w świetle regulacji prawnych wczesnej epoki nowożytnej. Podstawą badań były obowiązujące ogólnopaństwowe akty normatywne oraz przywileje nadawane przez władcę. Problemy te są rozpatrywane w dwóch aspektach: przestrzennym i gospodarczym.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35858 Kontakty handlowe Gdańska i Wilna w świetle piętnastowiecznej księgi kupieckiej 2021-10-25T10:02:56+02:00 Anna Paulina Orłowska anna.p.orlowska@gmail.com <p>W artykule przybliżającym wstępnie zagadnienie kontaktów wilnian i gdańszczan przedstawiono aktywność handlową kupców wileńskich w Gdańsku w latach 1426–1451, ich sieci powiązań, możliwości uzyskania kredytu w mieście nad Motławą, główny model wymiany handlowej, stopień monetyzacji i możliwości finansowe w świetle rejestru handlowego kupca gdańskiego Johana Pyrego.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35859 The Cuisine of Sigismund II Augustus: Food and Its Supply in the Grand Duchy of Lithuania According to the Data in the Court Account Books of 1543–1546 2021-10-25T10:06:53+02:00 Neringa Dambrauskaitė dambrauskaite.neringa@gmail.com <p>Celem niniejszego artykułu jest analiza danych zawartych w księgach rachunkowych z lat 1543–1546, w celu ukazania, jakich produktów spożywczych używano w kuchni królewskiej podczas pobytów Zygmunta II Augusta w Wielkim Księstwie Litewskim oraz sposobów ich pozyskiwania. Prezentowane źródła pozwalają na ustalenie wielkości dostaw i poziomu spożycia mięsa i ryb w kuchni tego władcy, a także oszacowanie wielkości spożycia nabiału, chleba, kasz, słodkich wypieków, warzyw, owoców, przypraw i napojów.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35860 O Łoknickich raz jeszcze. Uzupełnienia i poprawki do artykułu Rodzina Łoknickich herbu Nieczuja na Podlasiu i w powiecie brzesko-litewskim do połowy XVII wieku („Rocznik Lituanistyczny” 5, 2019) 2021-10-25T10:14:32+02:00 Jan Tęgowski jan.tegowski@poczta.onet.pl <p>W artykule przedstawiono nowe informacje dotyczące rodziny Łoknickich uzyskane już po publikacji poświęconego im artykułu. Rzucają one światło zarówno na kwestie genealogii samych Łoknickich, jak również rodzin z nimi spowinowaconych.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35861 W służbie obojga narodów – mechanizmy kariery podstolego rzeczyckiego Kazimierza Michała Pusłowskiego w latach 1660–1696 2021-10-25T10:18:32+02:00 Konrad Bobiatyński k.bobiatynski@uw.edu.pl Zbigniew Hundert zhundert@zamek-krolewski.pl <p>Artykuł przedstawia mechanizmy kariery wojskowej i politycznej podstolego rzeczyckiego Kazimierza Michała Pusłowskiego w latach 1660–1696. Jego celem jest przybliżenie biografii jednego z wyróżniających się dowódców średniego szczebla w armii litewskiej lat 70. i 80. XVII w. oraz pokazanie, jak ważną rolę w budowaniu pozycji wojskowej, politycznej i społecznej odegrał 15-letni okres służby w husarii koronnej oraz stosunki z czołowymi postaciami sceny politycznej Rzeczypospolitej, jak Jerzy Lubomirski, Jan Sobieski, Michał Kazimierz Radziwiłł, Kazimierz Jan i Benedykt Paweł Sapiehowie oraz Jan Karol Dolski.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35862 Puszcze w ekonomiach królewskich Wielkiego Księstwa Litewskiego w drugiej połowie XVII wieku – zarządzanie i eksploatacja 2021-10-25T10:23:25+02:00 Stanisław Zawadzki s.zawadzki@uw.edu.pl Grzegorz Zawadzki grzegorz_zawadzki@sggw.edu.pl <p>W artykule podjęto próbę zlokalizowania puszcz istniejących w dobrach stołowych Wielkiego Księstwa Litewskiego w drugiej połowie XVII w. Przedstawiono sposoby eksploatacji lasów oraz obowiązki służb ochrony puszcz. Scharakteryzowano także kontrakty na obszary leśne, rozróżniając dwa ich typy: kontrakty na leśnictwa oraz na towary leśne. Zwrócono uwagę na uprawnienia oraz ograniczenia kontrahentów w zakresie eksploatacji puszcz królewskich.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35863 Castrum doloris Augusta II Mocnego w Wilnie i jego zachowane fragmenty 2021-10-25T10:36:23+02:00 Piotr Jamski piotr.jamski@gmail.com <p>Artykuł poświęcony jest rzeźbiarskim reliktom dekoracji okazjonalnej wykonanej w 1733 r. z okazji obchodów śmierci Augusta II Mocnego w katedrze wileńskiej, a następnie funkcjonującym do dziś jako wyposażenie kaplicy św. Kazimierza.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35864 O inwestycjach budowlanych Wazów w Wilnie 2021-10-25T10:40:05+02:00 Anna Sylwia Czyż aniaczyz@poczta.onet.pl <p>Artykuł traktuje o budowlach Wazów w Wilnie w kontekście nie tyle architektonicznym, ile treści ideowych. Waga inwestycji Wazów wynikała z tradycji jagiellońskiej opieki nad miastem oraz miejsca, jakie Wilno zajmowało w Rzeczypospolitej.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35867 Makoto Hayasaka (19 XI 1948 – 17 XII 2020) 2021-10-25T10:52:34+02:00 Jan Jurkiewicz roczniklituanistyczny@ihpan.edu.pl <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35865 Spis posłów z Wielkiego Księstwa Litewskiego i ich postawa na sejmie pacyfikacyjnym 1735 roku 2021-10-25T10:43:50+02:00 Adam Lisek adamlisek65@gmail.com <p>W artykule uściślono informacje dotyczące reprezentacji poselskiej z Wielkiego Księstwa Litewskiego, która przybyła do Warszawy na sejm pacyfikacyjny w 1735 r. Ustalono urzędy, jakie pełnili poszczególni posłowie oraz udokumentowano ich aktywność w źródłach. W trakcie analizy materiału źródłowego wykazano, że zdecydowanie większą aktywność na sejmie przejawiali posłowie z Korony. Identyfikacja poszczególnych posłów pod względem przynależności do poszczególnych obozów politycznych pozwoliła ustalić, że zwolennicy króla Augusta III stanowili wśród posłów znaczną większość.</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35868 Nagroda „Rocznika Lituanistycznego” za rok 2021 2021-10-25T10:55:56+02:00 Urszula Augustyniak roczniklituanistyczny@ihpan.edu.pl <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35869 Wykaz skrótów 2021-10-25T10:59:47+02:00 Urszula Augustyniak roczniklituanistyczny@ihpan.edu.pl <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://apcz.umk.pl/RL/article/view/35866 Recenzje 2021-10-25T10:46:49+02:00 Kazimierz Bem roczniklituanistyczny@ihpan.edu.pl <p>&nbsp;&nbsp;</p> 2021-10-25T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021