Unifikacyjna polityka państwa a tożsamość szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego w świetle instrukcji poselskich białoruskich powiatów z lat 30. i 40. XVII wieku - Halubovich, Vitali (Rocznik Lituanistyczny, 2023)
Celem artykułu jest określenie kierunku ewolucji świadomości obywatelskiej szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego po unii lubelskiej z Koroną. Tekst przedstawia wyniki analizy instrukcji poselskich szlachty powiatów białoruskich (w dzisiejszym rozumieniu) Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 30. i 40. XVII stulecia. Główny nacisk położono na badanie kontekstów odwoływania się do takich pojęć, jak „Rzeczpospolita”, „ojczyzna”, „naród”, „unia”. W wyniku analizy autor doszedł do wniosku, że unifikacyjna polityka państwowa Rzeczypospolitej była skuteczna, a szlachta Wielkiego Księstwa Litewskiego, przy zachowaniu świadomości regionalnej, coraz bardziej identyfikowała się z tożsamością obywatelską Rzeczypospolitej.