Roczniki Historyczne https://apcz.umk.pl/RH Roczniki Historyczne ukazują się od 1925 r. Ich założycielem był wybitny mediewista profesor Kazimierz Tymieniecki.<br />Roczniki Historyczne początkowo, zwłaszcza w latach międzywojennych, wykazywały szczególne zainteresowanie sprawami ziem zachodnich i stosunków polsko-niemieckich. Z czasem profil ten stracił na wyrazistości, znaczenia nabrała za to pewna specjalizacja chronologiczna. Od blisko ćwierćwiecza Roczniki Historyczne poświęcone są przede wszystkim polskim i powszechnym dziejom średniowiecza i wczesnych czasów nowożytnych. pl-PL rh@ihpan.edu.pl (Tomasz Jurek) greg@umk.pl (Grzegorz Kopcewicz) Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 OJS 3.3.0.8 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Charakter procesu polsko-krzyżackiego z lat 1320-1321 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36891 <p>Artykuł dotyczy kwestii charakteru prawnego procesu polsko-krzyżackiego z lat 1320-1321 toczonego w Inowrocławiu i Brześciu. Na podstawie akt procesowych autor dowodzi, że był to proces o charakterze skargowym, sumarycznym i posesoryjnym.</p> Patryk Maćkowiak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36891 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Duchowni z monarchii polsko-litewskiej wyświęceni w Rzymie w latach 1430-1521 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36892 <p>Sprawy związane z udzielaniem klerykom z całej Europy święceń w Kurii Rzymskiej należały w XV w. do Kamery Apostolskiej. Najważniejszy zbiór źródeł papieskich dotyczących święceń tworzy 14 rękopisów z serii <em>Libri formatarum</em>, obejmujących okres 1425-1524. W artykule omówiono zawartość ksiąg z tego zespołu oraz podano katalog 202 odnotowanych tam duchownych z obszaru monarchii polsko-litewskiej, wypromowanych w Kurii.</p> Marek Daniel Kowalski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36892 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Sygle na pieczęci podkanclerskiej Kazimierza Jagiellończyka https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36893 <p>Na pieczęci podkanclerskiej Kazimierza Jagiellończyka z 1454 r. znalazły się sygle <em>k </em>: <em>e</em>, które odnieść należy do osoby króla i jego żony, Elżbiety Rakuszanki. W artykule analizowany jest ten przypadek, w odniesieniu do innych ówczesnych pieczęci jagiellońskich.</p> Paweł Stróżyk Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36893 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Wokół „frankfurckiego wesela” 1479 roku https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36894 <p>W dniu 14 II 1479 r. we Frankfurcie nad Odrą odbył się ślub Zofii, córki króla polskiego Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuskiej, z margrabią brandenburskim Fryderykiem Hohenzollernem, młodszym synem elektora Albrechta Achillesa. Frankfurckie wesele Zofii było wynikiem dynastycznej polityki króla, która miała mu zjednać sojuszników w krajach niemieckich w rywalizacji z królem Węgier Maciejem Korwinem o koronę czeską po śmierci Jerzego z Podiebradów (1471). Odnaleziony w Archiwum Skarbu Koronnego rejestr dostojników i dworzan, którzy mieli towarzyszyć królewnie w orszaku weselnym, pozwala wzbogacić wiedzę na temat politycznych, organizacyjnych i finansowych aspektów mariaży królewskich córek. Artykuł zawiera krytyczną edycję tego źródła.</p> Waldemar Bukowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36894 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Praktyki kwestarskie dominikanów z Brzegu https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36895 <p>Dominikanie z klasztoru w Brzegu prowadzili intensywną działalność kwestarską w mieście i innych miejscowościach na Śląsku położonych w granicach należącego do nich okręgu. Praktyki kwestarskie zakonników można odtworzyć na podstawie wykazów dochodów oraz wydatków konwentu zachowanych w Oddziale Rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Ich lektura pokazuje, że dominikańska kwesta była intensywna, dobrze zorganizowana i prowadzona przez zakonników wyspecjalizowanych w pozyskiwaniu datków pieniężnych oraz naturaliów.</p> Krzysztof Kaczmarek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36895 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Kazimierz Ślaski jako pionier badań historycznych nad Pomorzem Zachodnim https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36896 <p>Artykuł poświęcony jest omówieniu życia i działalności Kazimierza Ślaskiego w latach 1945-1956, jednego z pierwszych polskich badaczy Pomorza Zachodniego po II wojnie światowej. Na podstawie analizy licznych źródeł archiwalnych prześledzono jego karierę, załamaną pozbawieniem pracy na uniwersytecie w Toruniu w 1949 r. i kilkuletnie poszukiwania drogi powrotu do pracy do instytucji naukowej, które przyniosły efekt dopiero w okresie odwilży w 1956 r.</p> Paweł Migdalski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36896 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 O książkach „kultowych” w mediewistyce https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36897 <p>Artykuł dotyczy zjawiska książek ‘kultowych’ we współczesnej mediewistyce, tj. publikacji, które w znaczący sposób zmieniły obowiązujący model badań, wprowadzając nowe zagadnienia do kwestionariusza badawczego i będąc czytanymi i cytowanymi przy najrozmaitszych okazjach. Zjawisko to jest analizowane na przykładzie książki brytyjskiego mediewisty Michaela Clanchy’ego “<em>From</em><em> Memory to Written Record. England 1066-1307</em>”. Jej trzy wydania (1979, 1993, 2013) wywarły wielki wpływ na brytyjską i światową mediewistykę, kształtując obowiązujący dziś model badań nad średniowieczną kulturą pisma, zwłaszcza nad jego wykorzystaniem jako instrumentu władzy i bieżącej administracji państwowej.</p> Anna Adamska Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36897 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Słownik historyczno-geograficzny Prus w średniowieczu https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36898 <p>Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji Słownika historyczno-geograficznego Prus w średniowieczu i w okresie wczesnonowożytnym, nawiązującej do analogicznych badań prowadzonych od lat sześćdziesiątych XX w. w odniesieniu do ziem polskich w średniowieczu. Szczegółowo omówiony został pierwszy etap prac, obejmujący Prusy Dolne oraz Warmię (zakres chronologiczny, specyfika administracyjna, podstawa źródłowa etc.). Artykułowi towarzyszy materiał kartograficzny ukazujący terytorialny zakres pierwszego etapu realizacji projektu.</p> Radosław Biskup , Krzysztof Kwiatkowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36898 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Polemiki https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36902 <p>Polemiki</p> Marcin Starzyński , Antoni Gąsiorowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36902 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Współpracownicy Roczników Historycznych https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36903 <p>Współpracownicy Roczników Historycznych</p> Tomasz Jurek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36903 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Lista recenzentów Roczników Historycznych https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36904 <p>Lista recenzentów Roczników Historycznych</p> Tomasz Jurek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36904 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Recenzje https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36901 <p>Recenzje</p> Tomasz Jurek et. al. Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36901 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Nowy spis urzędników krzyżackich https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36899 <p>&nbsp;</p> <p>Sporządzanie wykazów dostojników i urzędników krzyżackich w państwie zakon­nym w Prusach w średniowieczu ma już w historiografii długą tradycję. Zapoczątko­wał ją królewiecki badacz i archiwista, Johannes Voigt. Opublikowany przez niego w 1843 r. wykaz obejmował jednak wyłącznie dostojników szczebla centralnego oraz urzędników terytorialnych w randze komturów i wójtów do 1525 r. Z kolei Georg A. von Mülverstedt tworzył takie spisy urzędników terytorialnych (także niższej rangi) kilku wybranych terytoriów (w zasadzie do 1454 r.). Peter G. Thielen do swojej monografii o administracji krzyżackiej dołączył wykaz urzędników central­nych i lokalnych (ograniczony jednak do okresu od początku XV w. do 1466 r.). W 2000 r. spis obejmujący zarówno wysokiej rangi dostojników centralnych, jak i administratorów terytorialnych (komturów, wójtów i prokuratorów) od początku aż do 1525 r. opublikował Bernhart Jähnig. Wreszcie niedawno polski badacz, Maciej Dorna, w swojej pracy o prozopografii Zakonu w Prusach do 1309 r. zestawił wszystkich wzmiankowanych w źródłach urzędników z tego czasu.</p> Sławomir Jóźwiak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36899 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100 Niełatwa sztuka wydawania pamiętników https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36900 <p>Autor, Tertulian Stablewski (1901-1973) wywodził się z wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej. Przed ostatnią wojną jego rodzice byli właścicielami Szlachcina pod Miłosławiem. On sam, najpierw uczeń benedyktyńskiej szkoły w bawarskim Ettal, potem student sztuk pięknych w Monachium, gospodarował przed 1939 r. w majątku rodziców. II wojnę spędził w domu swego stryja w (pod)poznańskim Antoninku. Po wojnie osiadł w „kwaterunkowym” pokoiku w Zakopanem, gdzie wegetował i – prowadząc egzegezę ciągle modnych w inteligenckich kręgach najrozmaitszych przepowiedni – czekał na trzecią wojnę światową, słuchał miejscowych plotek, wreszcie uprawiał malarstwo (Wydawca, s. 10, tę ostatnią działalność nazywa „malo­waniem obrazów i portretów”). W miarę regularnie prowadził też dziennik – dziś świadectwo zarówno czasów minionych, jak i – może przede wszystkim – obraz formacji intelektualnej wywodzącego się z kręgów ziemiańskich polskiego inteligenta połowy XX stulecia.</p> Antoni Gąsiorowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RH/article/view/36900 Fri, 07 Jan 2022 00:00:00 +0100