Roczniki Historyczne https://apcz.umk.pl/RH Roczniki Historyczne ukazują się od 1925 r. Ich założycielem był wybitny mediewista profesor Kazimierz Tymieniecki.<br />Roczniki Historyczne początkowo, zwłaszcza w latach międzywojennych, wykazywały szczególne zainteresowanie sprawami ziem zachodnich i stosunków polsko-niemieckich. Z czasem profil ten stracił na wyrazistości, znaczenia nabrała za to pewna specjalizacja chronologiczna. Od blisko ćwierćwiecza Roczniki Historyczne poświęcone są przede wszystkim polskim i powszechnym dziejom średniowiecza i wczesnych czasów nowożytnych. Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie pl-PL Roczniki Historyczne 0324-8585 Recenzje https://apcz.umk.pl/RH/article/view/32137 Tomasz Jurek Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 281 340 10.12775/32137 Pamięć o profesorze Kazimierzu Tymienieckim https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.11 Antoni Gąsiorowski Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 249 253 10.12775/RH.2020.11 Czy historia sztuki jest przydatna historykowi? https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.12 Jarosław Jarzewicz Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 255 266 10.12775/RH.2020.12 O metodzie badań nad małżeństwem późnośredniowiecznym https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.13 Adam Kozak Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 267 275 10.12775/RH.2020.13 Od szlachetnego pana Aradłów do szlachetnego pana Żmielcza, czyli o wydaniu lustracji małopolskich oraz ruskich ceł i myt z XVI wieku https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.14 Antoni Gąsiorowski Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 277 280 10.12775/RH.2020.14 Legenda Adelbertus alto sanguine. Komentarz, miejsce w tradycji Nascitur (BHL 38), wydanie https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.01 <p>Legenda o św. Wojciechu o inc. <em>Adelbertus alto sanguine </em>(<em>AAS</em>) jest zachowanym w dwóch rękopisach skrótem tzw. Żywotu drugiego św. Wojciecha w dłuższej redakcji (inc. <em>Nascitur purpureus flos</em>). Artykuł przybliża kontekst hagiograficzny powstania legendy w 2 poł. XIII lub 1 poł. XIV w., rękopisy ją zawierające oraz związki między nimi. Ponieważ legenda należy do tradycji pośredniej <em>Nascitur </em>szczególna uwaga poświęcona została metodzie pracy redaktora oraz możliwości wykorzystania <em>AAS </em>dla krytyki tekstu <em>Nascitur </em>w redakcji dłuższej. W ramach próby datowania i lokalizacji przeróbki omówione zostały ślady kultu św. Wojciecha w średniowiecznym Erfurcie (przede wszystkim relikwie, ale też rękopisy liturgiczne, kalendarze). Do artykułu dołączone jest wydanie legendy na podstawie obydwu zachowanych kopii.</p> Miłosz Sosnowski Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 7 41 10.12775/RH.2020.01 Nyski wykaz proskrypcji z ostatniej ćwierci XIII wieku. Nowa edycja z komentarzem https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.02 <p>Artykuł zawiera nową edycję wykazu proskrypcyjnego z terenu ziemi nyskiej, opracowaną zgodnie ze współczesnymi standardami edytorskimi i opatrzoną aparatem naukowym. Dotychczasowe wydania opierały się na osiemnastowiecznym odczycie S.B. Klosego, a oryginał źródła uchodził w literaturze za zaginiony.</p> Ewa Wółkiewicz Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 43 74 10.12775/RH.2020.02 Wizerunek Jana i Karola IV Luksemburgów w Rocznikach Jana Długosza https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.03 Artykuł dotyczy wizerunków Jana i Karola IV Luksemburgów nakreślonych przez Jana Długosza w IX i X księdze Roczników. Szczegółowej analizie zostały poddane wszystkie zapisy krakowskiego historiografa w <em>Rocznikach </em>odnoszące się do obu władców. Autor dowodzi, że Długosz charakteryzował postaci Jana i Karola IV oraz ich dokonania z punktu widzenia interesów i racji politycznych Królestwa Polskiego oraz późnośredniowiecznego ideału władcy chrześcijańskiego. Krzysztof Ożóg Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 75 97 10.12775/RH.2020.03 Ugoda biskupa przemyskiego Macieja z miejscową szlachtą w sprawie dziesięcin z ostatniego dziesięciolecia XIV wieku https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.04 <p>Na początku lat 90. XIV w. po nominacji na biskupstwo przemyskie Macieja, dotychczasowego kanclerza królowej Jadwigi, doszło do konfliktu z miejscową szlachtą na tle świadczeń dziesięcinnych. Nowy biskup powoływał się na otrzymane od papieża prawo pobierania dziesięciny snopowej, tymczasem od czasów Kazimierza Wielkiego na terenach Rusi Czerwonej stosowano dziesięcinę pieniężną i to w znacznie niższym wymiarze niż w pozostałych częściach monarchii. Do ugody doszło dopiero za pośrednictwem króla Władysława najpewniej latem 1394 r. Mimo to, część szlachty nadal sprzeciwiała się wprowadzeniu nowych wyższych stawek. Groźba przysądzenia realnych, snopowych dziesięcin spowodowała zakończenie konfliktu, którego ostatnim akordem było potwierdzenie w 1406 r. przez biskupa przemyskiego pobierania dziesięciny w pieniądzu oraz swobodnego charakteru dziesięciny z łanów folwarcznych.</p> Marian Wolski Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 99 115 10.12775/RH.2020.04 Geneza metryki poznańskiej kapituły katedralnej https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.05 <p>Artykuł dotyczy uwarunkowań towarzyszących powstania metryki (protokołów posiedzeń) kapituły katedralnej w Poznaniu (zachowanej od 1428 r.). Autor wskazuje przede wszystkim na podejmowane od schyłku XIV w. próby wprowadzenia reform zarządu majątku kapituły, co rodziło potrzebę utrwalania jej postanowień. Decydujące znaczenie dla powstania metryki miało wdrożenie tych reform (1423/1424). W tym samym czasie biskup Andrzej Łaskarz wprowadzał też szereg nowych rozwiązań kancelaryjnych.</p> Paweł Dembiński Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 117 132 10.12775/RH.2020.05 Nowe źródło do dziejów kształtowania się polskiej reprezentacji stanowej w późnym średniowieczu. Raport krzyżackiego informatora Mikołaja Steinchena z początku grudnia 1432 roku https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.06 <p>W przyczynku dokonuje się krytycznej analizy raportu krzyżackiego informatora działającego na pograniczu ziemi dobrzyńskiej, Mazowsza i Prus, Mikołaja Steinchena, a także edycji tego źródła, które powstało na początku grudnia 1432 r. Raport ten jest również nieznanym dotąd źródłem do dziejów kształtowania się polskiej reprezentacji stanowej.</p> Sergiej Polechow Sobiesław Szybkowski Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 133 152 10.12775/RH.2020.06 Materiały do historii altarystów kościoła Mariackiego w Krakowie w średniowieczu. Część 2: Statuty domu altarystów https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.07 <p>Publikacja zawiera krytyczną edycję wraz z komentarzem nieznanych dotąd, zachowanych w redakcji z 1437 r., liczących 24 paragrafy, statutów domu altarystów kościoła Wniebowzięcia Panny Marii (Mariackiego) w Krakowie – jedynych tego typu znanych z terenu historycznego Królestwa Polskiego.</p> Marcin Starzyński Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 153 176 10.12775/RH.2020.07 Mikołaj z Tuchowa Zapomniany astronom i lekarz z XV wieku oraz jego europejskie peregrynacje https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.08 <p>Artykuł poświęcony jest omówieniu działalności Mikołaja z Tuchowa, zapomnianego astronoma i lekarza z XV w., który zrobił karierę w Europie Zachodniej. Po studiach w Krakowie i Paryżu zajmował wpierw katedrę astronomii w Salamance, a potem był astronomem na dworze książąt burgundzkich (1464-1472) i lekarzem (od 1476) na dworze królów kastylijskich.</p> Stanisław A. Sroka Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 177 185 10.12775/RH.2020.08 Zapiski biograficzne i historyczne Grzegorza ze Stawiszyna (1481-1540) oraz ich kontynuacja https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.09 <p>Grzegorz ze Stawiszyna (1481-1540), filozof i teolog, był profesorem i trzykrotnym rektorem Uniwersytetu Krakowskiego, jednym z najważniejszych przedstawicieli humanizmu. Posiadał obszerną bibliotekę, którą darował uniwersytetowi. Pozostawił ciekawe zapiski autobiograficzne i historyczne, które obejmują wybrane wydarzenia z historii Polski i Krakowa z lat 1295-1540. Dodano do nich następnie dwie kontynuacje obejmujące wydarzenia z lat 1482-1552. Są one ważnym źródłem do dziejów kultury historycznej krakowskiego środowiska uniwersyteckiego. Artykuł zawiera ich krytyczną edycję.</p> Maciej Zdanek Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 187 216 10.12775/RH.2020.09 Arilda Huitfeldta szlachecka wizja dziejów narodowych Danii https://apcz.umk.pl/RH/article/view/RH.2020.10 <p>Celem niniejszego artykułu jest ukazanie, na tle uwarunkowań przemian historiografii, w jakim stopniu i w jaki sposób szesnastowieczna synteza dziejów Danii Arilda Huitfeldta odzwierciedla z jednej strony elementy występujących w epoce paradygmatów historiograficznych, z drugiej zaś – szlachecką perspektywę widzenia dziejów.</p> Krystyna Szelągowska Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 217 248 10.12775/RH.2020.10 Współpracownicy Rocznika https://apcz.umk.pl/RH/article/view/32138 Tomasz Jurek Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 341 341 10.12775/32138 Lista recenzentów Roczników Historycznych https://apcz.umk.pl/RH/article/view/32139 Tomasz Jurek Prawa autorskie (c) 2020 Roczniki Historyczne 2020-12-01 2020-12-01 86 342 342 10.12775/32139