Uwagi do działalności naukowej Johanna Heinricha Abichta w Wilnie w świetle nowych źródeł - Kupś, Tomasz (Ruch Filozoficzny, 2018)
Johann Heinrich Abicht (1762–1816), profesor w Erlangen, autor ponad dwudziestu książek, znany kantysta, przez dwanaście lat był profesorem logiki i metafizyki w Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim. Ten niezwykle wcześniej aktywny uczony, skłonny do formułowania znanych idei w sposób oryginalny, w Wilnie nieomal zamilkł. Co było powodem tej nagłej zmiany? Jaką rolę odegrał Abicht w życiu naukowym Wilna? Celem artykułu jest przedstawienie informacji o nowych źródłach, które uzupełniają biografię naukową Abichta (w szczególności najmniej znany okres jego pracy naukowej i dydaktycznej w Wilnie). Prezentuję tu wyniki badań archiwistycznych przeprowadzonych w Krakowie, Wilnie, Kijowie i Tartu. Z zachowanych materiałów wynika, że aktywność naukowa Abichta w Wilnie nie zmalała, ale jej zasięg i skuteczność oddziaływania uległy zmianie w wyniku niekorzystnych czynników, na które filozof nie miał wpływu. W Wilnie Abicht rozwijał głównie filozoficzną psychologię i filozofię praktyczną.