Możliwość wątpienia jako imperatyw krytycyzmu w fenomenologii Husserla - Łaciak, Piotr (Ruch Filozoficzny, 2025)
W fenomenologii Husserla pojęcie oczywistości pozostaje w nierozerwalnym związku z pojęciem możliwości wątpienia, ponieważ możliwość ta jest warunkiem rozróżnienia między apodyktycznością doświadczenia transcendentalnego i nieapodyktycznością doświadczenia świata. Metoda fenomenologiczna jest ukierunkowana na sprawdzanie stopnia prawomocności wszelkiego poznania na drodze poszukiwania jego możliwych alternatyw czy kontrprzykładów, a jeżeli wszelkie dotychczasowe próby takiego poszukiwania kończą się niepowodzeniem, mamy do czynienia z poznaniem o randze oczywistości apodyktycznej, przy czym zawsze pozostaje możliwość przekreślenia wszelkiej oczywistości w dalszym przebiegu doświadczenia. W konsekwencji, bezalternatywność nie jest ostatecznym kryterium oczywistości poznania. Pojęcie możliwości wątpienia ma bezpośredni związek z pojęciem możliwości sprawdzania negatywnego, to znaczy możliwości falsyfikacji i polega na konstruowaniu w wyobraźni możliwych kontrprzykładów danych w oczywistości rzeczy i stanów rzeczy, tak że sprawdzalność tez filozoficznych nie ma charakteru empirycznego i przebiega w obszarze możliwości, a nie rzeczywistości.