Zdzisław Cackowski – od teorii poznania i epistemologii do filozofii umysłu i antropologii filozoficznej - Hetmański, Marek; Trybulec, Marcin (Ruch Filozoficzny, 2026)
Tekst jest prezentacją postaci Zdzisława Cackowskiego (1930-2016) jako współtwórcy środowiska filozoficznego w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Artykuł omawia trzy główne obszary badań, które rozwijał przez półwieku pracy akademickiej: (1) teoria poznania i epistemologia, spór o treści wrażeń zmysłowych, sytuacje problemowe i przeszkody poznawcze; (2) filozofia umysłu z takimi zagadnieniami jak relacja ciało–umysł, autonomia umysłu, emergentystyczna i funkcjonalna interpretacja zjawisk umysłowych, krytyka dualistycznych i substancjalnych koncepcji umysłu; (3) antropologia filozoficzna, w której kategoria doświadczenia ludzkiego wraz z pojęciami bólu, lęku i cierpienia, jako przesłanek powstawania przytomności, świadomości, racjonalności, odgrywa kluczową rolę. Spuścizna Zdzisława Cackowskiego jest zaprezentowana na tle drugiego pokolenia powojennej filozofii w Polsce, w tym filozofii marksistowskiej.