Berkeley on the Relation Between Abstract Ideas and Language in Alciphron VII

Abstrakt

Berkeley na temat stosunku pomiędzy ideami abstrakcyjnymi a językiem w siódmym dialogu Alkifrona

Jednym z najsłynniejszych argumentów przedstawionych przez Berkeleya jest jego argumentacja przeciwko istnieniu idei abstrakcyjnych zawarta we Wstępie  do Traktatu o zasadach poznania ludzkiego. Pogląd głoszący, że wszystkie nasze idee są konkretne i że nie jest możliwy Locke’owski proces abstrakcji, przewija się przez całą jego filozofię, wykraczając nie tylko przez Wstęp, ale i treść Traktatu. Wielu komentatorów omawiało rolę Berkeleyowskiego antyabstrakcjonizmu w jego filozofii, szczególnie w odniesieniu do głoszonej przezeń tezy immaterialistycznej, dużo mniej uwagi poświęcono jednak roli owej argumentacji w Berkeleyowskiej filozofii języka. Najbardziej rozwinięte omówienie kwestii języka zawarte jest w siódmym dialogu Alkifrona, w którym Berkeley przedstawia alternatywną wobec Locke’owskiej koncepcję znaczenia. W niniejszym artykule koncentruję się na tym dialogu i poddaję badaniu zasadniczy związek, jaki zdaniem Berkeleya występuje pomiędzy sposobem, w jakim posługujemy się językiem, a domniemanym istnieniem idei abstrakcyjnych. Okazuje się, że nie powinniśmy uważać, iż Berkeleyowski antyabstrakcjonizm odgrywa jakąś rolę przeciwko Locke’owskiej semantyce języka. Stanowisko Berkeleya wydaje się inne: przedstawiając teorię alternatywną, usuwa on potrzebę odwoływania się do idei abstrakcyjnych jako koniecznego założenia w procesie wyjaśniania. Berkeley uważa, że istnienie idei abstrakcyjnych zakładamy tylko wtedy, gdy przyjmujemy teorię Locke’a. Jak sądzę, taka interpretacja relacji pomiędzy językiem a ideami abstrakcyjnymi wyjaśnia, dlaczego w czasie pomiędzy  wcześniejszymi wydaniami Alkifrona i jego edycją ostateczną, Berkeley zmienia stanowiska będącego jego antagonistą Alkifrona, który w późniejszych wydaniach dzieła porzuca Locke’owski abstrakcjonizm.