Własność podzielona w stosunkach wiejskich Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego (do uwłaszczenia) w świetle akt notarialnych - Pomianowski, Piotr Z. (Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 2024)
Celem artykułu jest analiza chłopskich praw do ziemi w okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego (do uwłaszczenia). W centrum zainteresowania znajduje się własność podzielona. Ta instytucja o średniowiecznej genezie przewiduje rozdzielenie atrybutów prawa własności pomiędzy właściciela zwierzchniego (np. dziedzica dóbr ziemskich) a właściciela podległego (np. chłopa uprawiającego nadział ziemi w dobrach ziemskich). Status prawny właściciela podległego od statusy dzierżawcy (itp.) odróżnia rzeczowy charakter jego uprawnień. Problem istnienia własności podległej na wsi Księstwa Warszawskiego (po dekrecie grudniowym) i Królestwa Kongresowego (zwłaszcza przed ukazem czerwcowym) bywał w przeszłości przedmiotem kontrowersji. Zwłaszcza historiografia Polski Ludowej kwestionowała istnienie tej instytucji w interesującym nas okresie. Autor niniejszego artykułu wykazuje, że własność podzielona funkcjonowała w znacznej skali w pierwszej połowie XIX w. na centralnych ziemiach polskich, choć precyzyjne określenie tej skali na obecnym etapie badań nie jest możliwe.