Experiencing studying in a phenomenographic analysis of the utterances of young adults from Z-Generation - Jurgiel - Aleksander, Alicja; Aleksander, Zdzisław (Rocznik Andragogiczny, 2025)
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników analizy pogłębionych wywiadów fenomenograficznych przeprowadzonych wśród młodych dorosłych studiujących w polskim systemie edukacyjnym na wyższych uczelniach humanistykę i nauki społeczne. Autorzy przeprowadzili w latach 2022 i 2023 dwadzieścia wywiadów na temat doświadczania studiowania z osobami, które są kolejnym pokoleniem studiującym w swoich rodzinach. Konceptualizacje owego doświadczenia w ujęciu reprezentantów pokolenia Z autorzy widzą w następujących formach: (a) jako wejście na kolejny etap w systemie kształcenia formalnego prowadzący do zdobycia wyższych kwalifikacji, (b) jako proces uczenia się prowadzący do zdobycia nowej wiedzy i jej pogłębiania, (c) jako etap w życiu bez rodzicielskiej opieki, (d) jako wchodzenie w rolę studenta związaną z przynależnością do instytucji, jaką jest uczelnia, (e) jako budowanie relacji na uczelni i poza nią. Wyodrębnione kategorie opisu autorzy widzą kolejno jako: konsekwencję upowszechnienia procesu kształcenia, a tym samym jego naturalizację w codzienności; rezultat wewnętrznej motywacji studentów wynikający z kapitału kulturowego, rezonujący z postrzeganiem zdobywania wiedzy jako procesu rozwojowego; skutek deficytu w praktykowaniu społecznych kompetencji na wcześniejszych etapach szkolnej edukacji; następstwo cywilizacyjnego i technologicznego przyspieszenia oraz pokłosie indywidualnej potrzeby upodmiotowienia procesu uczenia się. Ujawnione w ten sposób kwestie edukacyjne stanowią zapowiedź dalszych studiów i interpretacji wyników tego projektu, jak przystało na fenomenografię, w kulturowym kontekście