Etapy ewaluacji badań jakościowych – perspektywa konstruktywistyczna - Muszyński, Marcin (Rocznik Andragogiczny, 2018)
W artykule przedstawione zostały etapy ewaluacji badań jakościowych usytuowanych w podejściu konstruktywistycznym. Można ułożyć je na kontinuum i potraktować jak rewers i awers tego samego zjawiska, choć wewnętrznie zróżnicowanego. Odmienności, opisane przy omawianiu kolejnych etapów rozwoju tych kryteriów, wiążą się z silnymi wpływami różnych paradygmatów. Całość pozwala dostrzec zjawisko krystalizowania się praktyki badawczej, która wraz z kolejnymi odsłonami przybiera różne wartości. W pierwszym etapie, kryteria ewaluacji badań silnie naznaczone są wpływami paradygmatu pozytywistycznego i postpozytywistycznego. W drugim, stają się one bezpośrednią emanacją właściwych założeń konstruktywistycznych. W kolejnym, zauważyć można proces postępującej emancypacji praktyki badawczej spod gorsetu sztywnych założeń, gdzie badacze przyjmując założenia pragmatyzmu każdorazowo dokonują wyłonienia zbioru specyficznych kryteriów jakości badań. W ostatnim etapie, następuje rehabilitacja osoby badacza jako najważniejszego instrumentu poznania. Sprawdzalność takich badań, odnosi się do umiejętności i wrażliwości badacza, jego samokontroli oraz interpersonalnej wymiany wiedzy. Opracowane w artykule kryteria ewaluacji można potraktować jako wytyczne wspomagające proces projektowania i prowadzenia badań jakościowych. Ich zastosowanie może przyczynić się do zachowania wysokiej jakości badań.