Pracownik i Pracodawca https://apcz.umk.pl/PiP Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu pl-PL Pracownik i Pracodawca 2450-9086 Badanie stanu trzeźwości pracowników – dopuszczalna forma nadzoru nad pracownikami czy nieuzasadniona ingerencja w ich dobra osobiste https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35737 <p>Celem niniejszego artykułu jest zarówno ocena prawna dopuszczalności badania stanu trzeźwości pracowników z punktu widzenia jego legalności, jak i próba scharakteryzowania nie tylko samej kontroli trzeźwości jako formy nadzoru nad pracownikiem, ale również szeroko pojmowanych dóbr osobistych, które są w fazie ciągłego rozwoju oraz niebywale są związane z nadzorem pracodawcy nad pracownikiem. Artykuł także ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie: jakie podmioty tak naprawdę są uprawnione do badania stanu trzeźwości pracowników.</p> Alan Dopieralski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 7 21 10.12775/PiP.2021.001 Przymusowy urlop wypoczynkowy jako subsydiarny mechanizm organizacji i porządku pracy w dobie pandemii https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35738 <p>Niniejszy artykuł podejmuje tematykę udzielenia zaległego urlopu oraz modyfikacji, które zostały wprowadzone w tym zakresie w ramach ustaw mających zapobiegać negatywnym skutkom pandemii COVID-19. Autorzy zestawiają dotychczas funkcjonujący model udzielenia zaległego urlopu z modyfikacją, która pozwala pracodawcy na arbitralne skierowanie pracownika na zaległy urlop. Piszący kreują tezę, wedle której norma wprowadzona na podstawie ustawy specjalnej posiada przymiot subsydiarności w stosunku do ogólnej normy zawartej w Kodeksie pracy. Nadto autorzy prognozują formę i strukturę instytucji urlopu wypoczynkowego po okresie pandemii.</p> Kamil Barc Katarzyna Ławrowska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 22 34 10.12775/PiP.2021.002 Przesłanki wydania polecenia pracy zdalnej na gruncie przepisów „tarczy antykryzysowej” https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35739 <p>Praca zdalna, nosząca dziś znamię instytucji „czasu nadzwyczajnego”, nagle stała się codziennością wielu pracowników i pracodawców. Możliwość wydania przez pracodawcę polecenia świadczenia pracy poza miejscem jej stałego wykonywania została uregulowana w art. 3 „tarczy antykryzysowej”. Analiza obowiązującego unormowania, niezbędna do właściwego stosowania instytucji, skłania do wyodrębnienia pewnych przesłanek – warunków – możliwości zastosowania przedmiotowej instytucji, którymi są przede wszystkim: działanie w celu przeciwdziałania COVID-19, istnienie między stronami stosunku pracy (posiadanie przez nie przymiotu pracownika i pracodawcy, jednak z pewnymi zastrzeżeniami), ograniczenie czasowe wykonywania takiej pracy, tożsamość pracy poleconej w stosunku do pracy zawartej w umowie o pracę, a także wskazanie miejsca świadczenia pracy, które nie jest miejscem jej stałego wykonywania. Przedstawione przesłanki zostają poddane analizie i wykładni, by zaprezentować je w sferze doktrynalnej, jak i praktycznej.</p> Kacper Bonawenturski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 35 49 10.12775/PiP.2021.003 Stosunek służbowy funkcjonariusza Policji Państwowej w perspektywie obowiązującego stanu prawnego – wybrane uwagi https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35740 <p>Utrzymywanie bezpieczeństwa i spokoju społecznego to jedno z najważniejszych zadań państwa. Od poziomu jego realizacji zależy bowiem możliwość prosperowania w granicach innych dziedzin, w których organy państwa obdarzone zostały kompetencjami. Zatem silnie skorelowana więź pomiędzy służbami bezpieczeństwa a państwem, implikuje konieczność wykreowania równie silnej więzi pomiędzy formacją, a czynnikiem osobowym, który zapewnia jej funkcjonowanie. Więź ta, już od czasów Policji Państwowej, nosi miano stosunku służbowego. Nie można jednak bezrefleksyjnie używać tego sformułowania dla XX-lecia międzywojennego oraz aktualnych regulacji i porzucać przy tym upływu czasu. Autor w swojej pracy, dostrzegając różnice dla wyżej przywołanych okresów, dokonuje zestawienia sytuacji funkcjonariuszy policji, w szczególności mając na względzie kwantyfikatory wyznaczające zakres stosunku służbowego. Ponadto próbuje wskazać przyczyny omawianych rozbieżności i przewidywany kształt zmian.</p> Józef Porosa Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 50 66 10.12775/PiP.2021.004 Pomoc publiczna dla przedsiębiorców przed oraz w okresie trwania pandemii COVID-19 https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35741 <p>Zagadnienie pomocy publicznej w 2020 roku nabrało jeszcze większego znaczenia niż miało to miejsce dotychczas. W Polsce jednym ze skutków pandemii wirusa SARS-CoV-2 był lockdown, czyli zakaz swobodnego poruszania się obywateli powiązany z różnorodnymi nakazami, jak np. nakazem zasłaniania ust i nosa w miejscach publicznych. Efektem działań państwa było zamrożenie gospodarki oraz widmo kryzysu gospodarczego. Autor artykułu w swojej pracy zamierza podjąć się oceny działań instytucji państwowych w trakcie pandemii oraz przeanalizować historię i rozwój pojęcia pomocy publicznej w Polsce zarówno przed regulacjami wprowadzonymi na mocy Układu Europejskiego jak i po wstąpieniu do Unii Europejskiej.</p> Wiktor Żochowski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 67 82 10.12775/PiP.2021.005 "Prawo pracy pod kwarantanną". Szczególne obowiązki pracodawcy w związku z pandemią wirusa SARS-CoV-2 a także odpowiedzialność karna za niedopełnienie niektórych z nich https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35742 <p>Zdrowie i życie ludzkie to wartości, którym ponad wszelką wątpliwość należy przypisać szczególne znaczenie. Znajduje to swoje odbicie na wielu płaszczyznach - również na gruncie systemu prawnego, który zapewnia im szczególną ochronę, która uwidacznia się w każdej pojedynczej gałęzi prawa. Autorzy swoje rozważania przenieśli na grunt prawa pracy, gdzie gwarantem ochrony zdrowia i życia ludzkiego uczyniony został pracodawca, w związku z czym ciąży na nim szereg doniosłych obowiązków, a ich niedopełnienie wiąże się z koniecznością zastosowania sankcji karnej. To czyni rozważania Autorów interdyscyplinarnymi. Autorzy wskazują, że nawet zdarzenia nagłe, nieprzewidziane i nadzwyczajne nie zwalniają pracodawcy z obowiązku zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników podczas wykonywania przez nich pracy. Tematem rozważań Autorów uczyniona została problematyka ochrony zdrowia i życia pracowników, przy czym rozważania te mają swój konkretny kontekst. Jest to pandemia wirusa SARS-CoV-2, który jest największym zagrożeniem zdrowia i życia, z jakim obecnie przyszło się zmierzyć - również pracownikom i pracodawcom. Wiąże się z tym konieczność wdrożenia odpowiednich procedur, a także określonych zachowań, na które wskazują Autorzy w swoim opracowaniu. Wreszcie - Autorzy opisują również prawnokarne konsekwencje niedopełnienia przez pracodawcę obowiązku ochrony zdrowia i życia pracowników w nadzwyczajnym czasie pandemii.</p> Kamil Gajewski Mateusz Kamiński Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 83 95 10.12775/PiP.2021.006 Pojęcie wypadku przy pracy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego https://apcz.umk.pl/PiP/article/view/35744 <p>Możliwość wystąpienia zdarzenia, jakim jest wypadek przy pracy stanowi niemal nieodłączny element każdej aktywności zawodowej. Stąd też bardzo ważnym jest odpowiednie uregulowanie tego pojęcia, zarówno w ustawach, jak i w orzecznictwie. Kwalifikacja prawna zdarzenia jako wypadek przy pracy przede wszystkim istotna jest dla poszkodowanego pracownika, bowiem pozwala to na uzyskanie przez niego prawa do odpowiednich świadczeń. Często jednak decyzje w tym zakresie poddawane są w wątpliwość i zaskarżane do sądów powszechnych. Najważniejszą linię orzeczniczą w tego typu sprawach tworzy Sąd Najwyższy. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie ewolucji pojęcia „wypadku przy pracy” na przestrzeni kolejnych ustaw obowiązujących w Polsce, ale w głównej mierze poprzez skupienie się na wyrokach wydawanych przez Sąd Najwyższy. W opracowaniu zostanie omówiona obecnie<br />stosowana definicja wypadku przy pracy oraz jej poszczególne elementy, których wyjaśnienie zostanie poparte orzecznictwem.</p> Monika Noga Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-10-16 2021-10-16 6 1 96 108 10.12775/PiP.2021.007