Obciążenie opiekunów osób starszych opieką nad pacjentami ze schorzeniami układu nerwowego - Biercewicz, Monika; Główczewska-Siedlecka, Emilia; Fidecki, Wiesław; Wysokiński, Mariusz; Kędziora-Kornatowska, Kornelia (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2023)
Wstęp. W dotychczasowych badaniach wykazano, że poziom obciążenia opieką zależy przede wszystkim od stanu psychicznego i sprawności funkcjonalnej chorych, czyli od czynników ze strony pacjenta. Inne doniesienia wskazują, na czynniki związane również z opiekunem. Cel. Celem pracy była analiza wpływu wybranych czynników na stopień obciążenia opiekunów nieformalnych, opieką nad pacjentami geriatrycznymi ze schorzeniami układu nerwowego. Materiał i metody. Badania przeprowadzono w Klinice Geriatrii Szpitala Uniwersyteckiego nr 1. im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy na grupie 117 opiekunów nieformalnych oraz 117 pacjentów z chorobami układu nerwowego, będących pod ich opieką w środowisku domowym. W prospektywnych badaniach posłużono się techniką ankietową oraz obserwacją i pomiarem. Do oceny stopnia obciążenia opiekuna opieką wykorzystano Skalę Negatywnego Wpływu Opieki (NWO) wchodzącą w skład COPE-index. Do oceny pacjentów — ich deficytu w zakresie podstawowych czynności dnia codziennego zastosowano skalę Barthel oraz skalą IADL Lawtona. W ocenie natężenia symptomów depresji u osób w starszym wieku, zastosowano Geriatryczną Skalę Depresji — GDS. Wyniki. Wśród czynników socjo-demograficznych, determinujących obciążenie opiekuna (NWO), można wymienić: wiek opiekuna (p=0,00), miejsce sprawowania opieki (p=0,03), samoocenę stanu zdrowia opiekuna (p=0,00) oraz doświadczenie w sprawowaniu opieki (p=0,03). Nie stwierdzono natomiast, istotnego (p>0,05) wpływu takich zmiennych jak: płeć, miejsce zamieszkania, stan cywilny, wykształcenie opiekuna oraz stopnień pokrewieństwa z pacjentem na obciążenie opieką. Analiza wykazała również, że opiekunowie odczuwają negatywne przeciążenie w związku z opieką nad pacjentem z deficytem sprawności funkcjonalnej (BI i IADL p=0,01) oraz obciążonym chorobą naczyniową i zespołem otępiennym (p=0,01). Wnioski. Przeszło połowa badanych opiekunów wykazuje wysoki stopień obciążenia opieką nad pacjentami geriatrycznymi ze schorzeniami układu nerwowego. Obciążenie opiekunów jest determinowane przez następujące czynniki: wiek opiekuna, miejsce sprawowania opieki, samoocenę stanu zdrowia opiekuna oraz doświadczenie w sprawowaniu opieki. Opiekunowie odczuwają negatywne przeciążenie w związku z opieką nad pacjentem z deficytem sprawności funkcjonalnej, obciążonych chorobą naczyniową i zespołem otępiennym. (PNN 2023;12(2):84–91)