Zastosowanie Skali Wydolności Funkcjonalnej w ocenie pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych — badania wieloośrodkowe - Ślusarz, Robert; Lorencowicz, Regina; Rosińczuk, Joanna; Jabłońska, Renata; Królikowska, Agnieszka; Śniegocki, Maciej (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2014)
Wstęp. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla życia i zdrowia współczesnego człowieka są urazy, a wśród nich urazy czaszkowo-mózgowe (traumatic brain injury — TBI). Spośród skal funkcjonalnych najczęściej używanych do oceny stanu chorego po TBI należy wymienić zmodyfikowaną skalę Rankina (Modified Rankin Scale), skalę niepełnosprawności DRS (Disability Rating Scale), wskaźnik Barthel (Barthel Index), skalę niezależności funkcjonalnej FIM (Functional Independence Measure) oraz skalę Glasgow wyników końcowych w wersji oryginalnej (Glasgow Outcome Scale) i rozszerzonej GOSE (Extended Glasgow Outcome Scale). Cel. Głównym celem pracy było przedstawienie Skali Wydolności Funkcjonalnej w ocenie pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych. Materiał i metody. W badaniu wieloośrodkowym uczestniczyło 159 pacjentów oddziałów neurochirurgii hospitalizowanych w Bydgoszczy, Lublinie i we Wrocławiu z powodu urazu czaszkowo-mózgowego. Badanie polegało na dwukrotnej ocenie (w dniu przyjęcia — ocena 1 i w dniu wypisu — ocena 2) stanu chorego po urazie czaszkowo-mózgowym za pomocą standaryzowanych narzędzi badawczych Glasgow Coma Scale (GCS), Functional Capity Scale (FCS) and Glasgow Outcome Scale (GOS). W tym celu zastosowano obserwację bezpośrednią z wykorzystaniem pomiaru. Wyniki. Średni wynik wydolności funkcjonalnej według skali FCS w dniu przyjęcia wyniósł 34,41 punktu (71,7%), a w dniu wypisu 41,87 punktu (87,2%). Poddając analizie różnice w wynikach w FCS pomiędzy kobietami a mężczyznami nie odnotowano istotnej statystycznie różnicy (p>0,05) pomiędzy grupami płci, zarówno w dniu przyjęcia jak i w dniu wypisu. Grupy wiekowe pozostawały w istotnej statystycznie, niskiej korelacji z wynikami FCS w dniu przyjęcia (R=0,261; p=0,001) i na granicy istotności (R=0,140; p=0,088) w dniu wypisu. Miejsce zamieszkania nie różnicowało (p>0,05) wydolności funkcjonalnej ocenionej w FCS. Wyniki FCS pozostawały w istotnej statystycznie korelacji z wynikami GCS (p<0,05) zarówno w dniu przyjęcia jak i wypisu oraz wynikami GOS (p=0,000) w dniu wypisu. Wnioski. Zaproponowana do oceny funkcjonalnej pacjentów po urazie czaszkowo-mózgowym skala FCS jest narzędziem trafnie rozpoznającym stan funkcjonalny chorego. Istotnie koreluje z GCS i GOS, co wskazuje na jej prawidłową konstrukcję i właściwości prognostyczne. (PNN 2014;3(4):175–182)