Poczucie odpowiedzialności za własne zdrowie i wpływ choroby na codzienne funkcjonowanie wśród pacjentów ze stwardnieniem rozsianym - Gąsowska, Beata; Chorąży, Monika; Snarska, Katarzyna Krystyna; Dolińska, Cecylia (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2019)
Wstęp. SM charakteryzuje duża różnorodność objawów, z których każdy negatywnie wpływa na funkcjonowanie i jakość życia chorych. Cel. Celem pracy jest określenie wpływu stwardnienia rozsianego na codzienne funkcjonowanie chorych oraz ocena poczucia odpowiedzialności za własne zdrowie wśród osób chorych na stwardnienie rozsiane. Materiał i metody. Badaniem objęto 97 pacjentów chorujących na stwardnienie rozsiane, leczonych w Klinice Neurologii USK w Białymstoku. W badanej grupie osób były 73 kobiety i 24 mężczyzn. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego, wykorzystując następujące narzędzia badawcze: Skalę Podstawowych Czynności Życia Codziennego; Skalę Złożonych Czynności Życia Codziennego; Wielowymiarową Skalę Umiejscowienia Kontroli Zdrowia oraz kwestionariusz ankiety własnej konstrukcji. Wyniki. Średnia wieku badanych wynosiła 52 lata (±10,36) i była porównywalna dla kobiet i mężczyzn — odpowiednio: 52,33 (±10,97) lat i 51,79 (±8,42) lat. Czas trwania choroby wynosił przeciętnie 8 lat (±3,87). Wśród badanych, od początku zachorowania, doszło przeciętnie do 5,02 zaostrzeń SM (±3,08). Największy problem dla chorych na SM stanowiło kontrolowanie zwieraczy (45,36%), samodzielna kąpiel (34,02%) oraz korzystanie z toalety (31,96%). Według skali Lawtona chorym na SM najwięcej trudności sprawiało wychodzenie po zakupy oraz dotarcie poza odległość spaceru. Z czasem trwania choroby wewnętrzne umiejscowienie kontroli zdrowia znacząco obniżało się. Wnioski. W wyniku nasilających się ograniczeń w samodzielnym funkcjonowaniu chorych na stwardnienie rozsiane, poczucie kontroli nad własnym zdrowiem umiejscawianie jest w zewnętrznych czynnikach, takich jak przypadek i wpływ innych. (PNN 2019;8(3):102–111)