Wpływ wybranych czynników socjodemograficznych i zdrowotnych na występowanie depresji u osób w podeszłym wieku - Dziechciaż, Małgorzata (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2025)
Wstęp. Depresja wchodzi w skład tzw. wielkich zespołów geriatrycznych, mających istotny wpływ na życie codzienne osób w starszym wieku. Cel. Celem pracy jest ocena występowania depresji u osób w podeszłym wieku mieszkających w środowisku wiejskim oraz wykazanie zależności pomiędzy wybranymi zmiennymi socjodemograficznymi, zdrowotnymi i niesprawnością funkcjonalną a występowaniem depresji. Materiał i metody. Badaniami objęto 329 kobiet, 175 mężczyzn w wieku od 66 do 94 lat (śr 77,41) mieszkających w środowisku wiejskim na terenie jednej z gmin podkarpacia. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego i obserwacji bezpośredniej. Zastosowano narzędzia badawcze takie jak: Geriatryczna Skala Oceny Depresji (GDS), Skrócony Test Sprawności Umysłowej (AMTS), Skala Barthel, Skala Lawtona oraz autorski kwestionariusz wywiadu. Wyniki. Prawidłowy stan emocjonalny w ocenie skalą GDS stwierdzono u 299 uczestników badania. Depresję umiarkowaną wykryto u 151 badanych osób, a depresję ciężką u 45. Analiza statystyczna wykazała, że u kobiet częściej niż u mężczyzn występowała depresja umiarkowana (p<0,05), a rzadziej stan prawidłowy (p<0,01). Ponadto stwierdzono, zależność pomiędzy wiekiem badanych, wykształceniem, liczbą chorób oraz samodzielnością w wykonywaniu podstawowych i złożonych czynności życiowych a występowaniem depresji (<0,001). Wnioski. Depresja występowała u niemal dwóch piątych badanych mieszkańców wsi w podeszłym wieku. Czynnikami socjodemograficznymi wpływającymi na występowanie depresji u osób w podeszłym wieku mieszkających na wsi były: płeć żeńska, starszy wiek oraz niski poziom wykształcenia. Ponadto większe nasilenie objawów depresji występowało u badanych z niewydolnością krążenia, miażdżycą, chorobą Parkinsona, przerostem gruczołu krokowego, chorobą Alzheimera i po przebytym udarze mózgu. Występowanie depresji u osób w podeszłym wieku mieszkających na wsi znacząco wpływało na pogorszenie ich sprawności funkcjonalnej i poznawczej. (PNN 2025;14(4):165–170)