Zaburzenia przytomności u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych w poszczególnych dobach hospitalizacji – badania prospektywne - Muchiewicz, Daria; Bartosiński, Andrzej; Ciechanowska, Magdalena; Głowacka, Mariola (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2025)
Wstęp. Zaburzenia przytomności to stany w których dochodzi do stopniowego ograniczenia kontaktu (osoby) ze środowiskiem zewnętrznym czyli otoczeniem. W sytuacji tej organizm nie reaguje na bodźce zewnętrzne. Zaburzenia przytomności w urazach czaszkowo-mózgowych mogą przybierać różne formy, od łagodnego wstrząśnienia mózgu z krótkotrwałą utratą przytomności, po ciężkie uszkodzenia mózgu prowadzące do śpiączki. Objawy mogą obejmować utratę przytomności, zaburzenia pamięci, ból głowy, nudności, wymioty, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, a także zmiany w zachowaniu i nastroju. Cel. Celem pracy była analiza wpływu zmiennych na występowanie zaburzeń przytomności u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych w poszczególnych dobach hospitalizacji. Materiał i metody. Badania przeprowadzono na grupie 100 pacjentów, hospitalizowanych na oddziale neurotraumatologii. W prospektywnych badaniach posłużono się metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki pomiaru oraz ankiety. Do oceny stanu zaburzeń przytomności posłużono się skalą Glasgow (Glasgow Coma Scale). Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej, przyjmując za statystycznie istotną wartość poziom p<0,05. Na przeprowadzenie badań uzyskano zgodę Komisji Etycznej. Wyniki. Analiza badań własnych wykazała, że nie ma statystycznie istotnych różnic w średnich wynikach stanu przytomności (GCS) między kobietami a mężczyznami w dniu przyjęciu do szpitala (Z=0,163; p=0,163) w 3 dniu hospitalizacji (Z=0,811; p=0,370) w 7 dniu hospitalizacji (Z=0,00; p=0,986) oraz w dniu wypisu (Z=0,011; p=0,917). Stwierdzono, że wiek pacjentów wykazuje ujemną korelację z wynikami skali GCS we wszystkich badanych dobach hospitalizacji. Korelacja ta jest statystycznie istotna (p<0,05) w przypadku wszystkich pomiarów poza przyjęciem do szpitala (p>0,05). Stwierdzono istotną statystycznie różnicę w średnich wynikach stanu przytomności (GCS) w zależności od przyczyny urazu w 3 dniu hospitalizacji (H=3,207; p=0,016) oraz w 7 dniu hospitalizacji (H=3,390; p=0,012). Nie stwierdzono istotnych różnic w dniu przyjęcia (p=0,200) i w dniu wypisu (p=0,076). Istnieją statystycznie istotne różnice w ocenie stanu przytomności (GCS) między grupą pacjentów z obecnością chorób współistniejących a grupą bez chorób współistniejących w dniu przyjęcia do szpitala (p=0,002) w 3 dniu pobytu w szpitalu (p=0,029) oraz w 7 dniu hospitalizacji (p=0,035). Natomiast różnice nie są istotne statystycznie w dniu wypisu ze szpitala (p=0,095). Wnioski. Występujące zaburzenia przytomności u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych w poszczególnych dobach hospitalizacji istotnie ewoluują od ciężkich zaburzeń (na początku hospitalizacji) do lekkich lub ich braku w dniu wypisu z oddziału. Czynnikami mającymi największy wpływ na zmianę stopnia zaburzeń przytomności w poszczególnych dobach hospitalizacji okazały się wiek chorego i występowanie chorób współistniejących. (PNN 2025;14(2):68–75)