Analiza wybranych czynników determinujących obciążenie wśród opiekunów osób chorych na chorobę Alzheimera - Pytel, Aleksandra; Henowska, Klaudia (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2024)
Wstęp. Choroba Alzheimera jest jedną z najczęściej występujących chorób neurodegeneracyjnych. Schorzenie to występuje w charakterze postępującym. Określa się, że na chorobę Alzheimera chorują w Europie głównie osoby powyżej 60 roku życia. Zakłada się, że w Polsce na chorobę Alzheimera obecnie choruje około 357 tys. osób i jest to liczba wyższa o 5% niż w 2014 r. Cel. Celem pracy jest ocena stopnia obciążenia oraz analiza czynników determinujących to obciążenie wśród opiekunów rodzinnych osób chorych na Alzheimera. Materiał i metody. Badaniem objęto 100 opiekunów oraz pacjentów z chorobą Alzheimera. Badanie przeprowadzono w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu oraz w Ośrodku leczenia choroby Alzheimera w Ścinawie w okresie od 1 listopada 2023 r. do 1 marca 2024 r. W badaniu wzięło udział 89 kobiet oraz 11 mężczyzn, w przedziale wiekowym 30–81 lat. Osoby badane wykazały pisemną zgodę na badania, nie miały żadnych dysfunkcji układu poznawczego oraz powyżej 90 lat. Dwie osoby zostały wyłączone z badań ze względu na zbyt duży wiek. W pracy zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankiety. Badania prowadzone były za pomocą autorskiego kwestionariusza ankiety socjodemograficznej, który zawierał 10 pytań dotyczących m.in. wieku, wsparcia osób bliskich, powinowactwa z chorym oraz czasu jaki poświęca na opiekę nad pacjentem. Ankieta była w pełni anonimowa i wypełniana w obecności badacza. Ponadto w pracy wykorzystano 4 kwestionariusze standaryzowane tj. Globalna Skala Deterioracji (GDS), Skala Złożonych Czynności Dnia Codziennego (IADL), Skala Obciążenia Opiekuna (CB Scale) oraz Inwentarz do Pomiaru Radzenia sobie za Stresem (Mini — COPE). Wyniki. Analiza materiału badawczego wykazała, że w większości sytuacji opiekunowie osób cierpiących na Alzheimera odczuwają wysokie obciążenie związane z opieką nad chorymi w 4 z 5 badanych obszarów. Jedynie w obszarze „otoczenie” jest to średni poziom obciążenia. Wyższy stopień nasilenia objawów klinicznych u pacjenta z chorobą Alzheimera korelował z większym obciążeniem opiekunów. Ponadto im mniejsza zdolność samodzielnego funkcjonowania osoby chorej na Alzheimera w skali IADL tym większe jest obciążenie opiekuna. Czas opieki sprawowanej nad chorym nie ma wpływu na obciążenie jakiego doświadcza opiekun (p>0,05). Opiekunowie sprawujący opiekę nad chorym >12 lat wykazywali najmniejszy poziom obciążenia. Wnioski. Trudności związane z obciążeniem opieką opiekunów osób chorujących na AD stanowią istotny problem kliniczny, społeczny a także ekonomiczny. Co więcej w istotny sposób wpływają na obniżenie jakości życia opiekunów niejednokrotnie odbierając im radość czerpaną z opieki nad najbliższymi chorującymi na chorobę Alzheimera. (PNN 2024;13(4):147–155)