Struktura relacji aktywności fizycznej i wybranych czynników kształtujących stan i samoocenę stanu zdrowia pacjentów w zespole bólowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa - Mazur, Anna; Bartoń, Elżbieta; Zarzycka, Danuta; Ślusarz, Robert (Pielęgniarstwo Neurologiczne i Neurochirurgiczne, 2021)
Wstęp. Zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych i u znacznego odsetka pacjentów wymaga operacji. Wiąże się to również z szeregiem innych problemów zdrowotnych, przy czym płeć jest ważnym czynnikiem różnicującym stan zdrowia pacjentów. Cel. Badania własne koncentrowały się na określeniu struktury związku między aktywnością fizyczną a wybranymi czynnikami kształtującymi stan i samoocenę zdrowia pacjentów z zespołem bólowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa w zależności od płci. Materiał i metody. Badaną próbę stanowiło 205 pacjentów hospitalizowanych w Oddziale Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie oraz w Oddziale Neurochirurgii, Neurotraumatologii i Neurochirurgii Dziecięcej Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 w Bydgoszczy. W badaniu wykorzystano Kwestionariusz Aktywności Fizycznej IPAQ, Wizualną Skalę Analogową VAS, Kwestionariusz do Pomiaru Depresji KPD, autorską ankietę, a także wyniki badań laboratoryjnych stężenia glukozy w surowicy krwi. Analizę wielowymiarowych relacji między zmiennymi przeprowadzono za pomocą modelowania równań strukturalnych SEM za pomocą programu IBM SPSS 25 z rozszerzeniem AMOS. Wyniki. W podgrupach kobiet i mężczyzn opracowano analogiczne pod względem strukturalnym modele, ale różniące się wartościami wybranych współczynników ścieżkowych, które wyjaśniają wariancje: stężenia glukozy we krwi, BMI, nasilenia objawów depresji oraz samooceny stanu zdrowia. Opracowany model strukturalny wskazuje, że aktywność fizyczna przy pośredniczącym udziale stężenia glukozy we krwi, BMI i depresji wiąże się z samooceną stanu zdrowia. Pośrednie zależności aktywności fizycznej i samooceny stanu zdrowia występują również przy mediującym udziale wskaźnika BMI i stężenia glukozy we krwi oraz wskaźnika BMI i depresji. Wnioski. Uzyskane dane wskazują, że przy braku przeciwwskazań zdrowotnych istotnym elementem interdyscyplinarnych programów wspierających stan i samoocenę stanu zdrowia pacjentów w zespole bólowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa może być regularna aktywność fizyczna, dostosowana do potrzeb i możliwości organizmu. Różnice między mężczyznami i kobietami sugerują, że interwencje zapobiegawcze powinny być dostosowane do płci. (PNN 2021;10(4):153–161)