Działalność niezależnych instytucji fiskalnych w Rzeczypospolitej Polskiej i Republice Czeskiej – studium prawnoporównawcze - Zawada, Michał; Kwiatkowski, Miłosz (Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu, 2025)
Na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o Radzie Fiskalnej, która była efektem implementacji założeń dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich, przewidywane jest utworzenie niezależnej instytucji fiskalnej w Polsce. Rozpocznie ona swoją działalność od początku 2026 r., a więc w ostatecznym terminie na wprowadzenie przepisów unijnych dotyczących funkcjonowania tego typu jednostek w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Co za tym idzie, Polska jest jednym krajem UE, który nie ma jeszcze takiego podmiotu. Jej główne zadania dotyczą przede wszystkim opiniowania projektów budżetu państwa poprzez m.in. ocenę prognoz makroekonomicznych czy też spójności i efektywności ram budżetowych, a także sprawdzanie zgodności ustawy budżetowej z krajowymi i unijnymi regułami fiskalnymi. Opracowanie zawiera tytułowe studium prawnoporównawcze rad fiskalnych w Polsce i w Czechach, przy czym uwzględnia ono stan prawny na dzień 24 października 2025 r. Celem tego artykułu jest podjęcie próby odpowiedzi na pytania odnośnie różnic pomiędzy polską a czeską wersją niezależnych instytucji fiskalnych, a także ocena potrzeby powstania tego typu instytucji dla prawidłowego funkcjonowania państwowego systemu fiskalnego.