Stawanie się Orientem. Wyprawy Europejczyków do Mekki jako doświadczenie transkulturowe późnej epoki kolonialnej

Abstrakt

Celem artykułu jest próba rozważenia europejskiej pielgrzymki do Mekki jako doświadczenia transkulturowego w kontekście późnej epoki kolonialnej. Punktem wyjścia jest nawiązanie do Orientalizmu Edwarda Saida, a w szczególności do ustanowionej przez niego interpretacji casusu Lawrence’a z Arabii. Ta klasyczna diagnoza jest skonfrontowana z narracjami mówiącymi o podróży w głąb Arabii jako drodze duchowej, odczytywanymi jako świadectwo stopniowego przełamywania orientalizacji jako kondycji ograniczającej przede wszystkim podmiot zachodni, niezdolny do pełnego doświadczenia tego, co zostało zorientalizowane. Po eksploracyjnej wyprawie Richarda Burtona, postaci konwertytów z pierwszej połowy XX wieku, takie jak Harry St. John Bridger Philby, Evelyn Cobbold i Muhammad Asad stopniowo osiągają coraz bardziej pogłębione doświadczenie transkulturowe w drodze do Mekki.