Funkcjonowanie sądów ziemskich w Rzeczypospolitej szlacheckiej - Łopatecki, Karol (Kwartalnik Historyczny, 2026)
Artykuł analizuje funkcjonowanie sądów ziemskich w Rzeczypospolitej (1565–1764) za pomocą metod ilościowych na podstawie spisów urzędników (sędzia, podsędek, pisarz). Rekonstrukcja lat z kompletnym składem ujawniła dwie tendencje: odbudowę po kryzysie przełomu XVII i XVIII w. w Prusach Królewskich, na Mazowszu i w Wielkopolsce oraz ponad 70-letni regres w Małopolsce i na Litwie. Różnice wynikały z rozwiązań organizacyjnych i czynników politycznych. Obraz „powszechnego upadku” sądownictwa ziemskiego jest zbyt uproszczony i silnie zróżnicowany regionalnie.