Uwagi o programie memorandum Rusinów zakarpackich z 13 października 1849 roku. Czy był w nim postulat zerwania więzi politycznych z Rusinami galicyjskimi? - Moklak, Jarosław (Kwartalnik Historyczny, 2025)
Artykuł podejmuje kwestie współpracy Rusinów zakarpackich z galicyjskimi w schyłkowym okresie Wiosny Ludów. Stanowi polemikę z tezą Paula Roberta Magocsiego, który w swoich publikacjach memorandum z 13 października 1849 r., przedłożone cesarzowi Franciszkowi Józefowi I i rządowi wiedeńskiemu, uznał za pierwszy polityczny program Karpatorusinów. Według Magocsiego program ten wiązał się z rezygnacją Rusinów karpackich ze wspólnego kraju koronnego złożonego z Rusi zakarpackiej i galicyjskiej. W artykule zacytowano fragmenty memorandum październikowego, które przeczą tezie Magocsiego.