Paradygmat identyfikowania makro zdarzeń sportowych – analiza krytyczna A paradigm for identifying macro-events in sports - a critical analysis - Panfil, Ryszard (Journal of Education, Health and Sport, 2016)
Streszczenie Sformułowany przed transformacją ustrojową w Polsce paradygmat sportu postrzeganego jako zunifikowany i sformalizowany system jest nieadekwatny do aktualnych realiów różnicujących się jakościowo makro zdarzeń sportowych. Celem publikacji stało się więc: przedstawienie krytycznej oceny nieadekwatności do obecnych realiów paradygmatu organizacji sportu jako zunifikowanego i sformalizowanego systemu, zdefiniowanie pragmatycznego paradygmatu sportu pozwalającego na identyfikację zróżnicowanych jakościowo makr zdarzeń sportowych, w tym: wyczynu sportowego i fitness sportowego jako zdarzeń innowacyjnych i sportów klasyfikowanych i biznesowych jako zdarzeń klasycznych. Uwzględnianie aksjologicznej odrębności makro zdarzeń sportowych identyfikowanych w przestrzeni społecznej pozwoli na racjonalne ewaluowanie, z wykorzystaniem adekwatnych kryteriów, jakości działań podejmowanych w odrębnych rodzajach aktywności sportowej człowieka. Słowa kluczowe: paradygmat, makro zdarzenia sportowe, zróżnicowanie jakościowe Abstract In the times before the democratic transition, the dominant paradigm describing Polish sport as a unified, formalised system. It seems, however, that such a vision is entirely inadequate for explaining present realities, whereby sport comprises various qualitatively diverse macro-scale events. The purpose of this publication is to: present a critical appraisal of the paradigm of sport as a unified system and explain its inadequacy in the face of current realities propose a pragmatic paradigm of sport that would provide for the possibility of distinguishing between various qualitatively diverse macro-events, including athletic challenges and competitive fitness as innovative events, as well as competitive sport and commercial sport as traditional events. Accounting for axiological differences between various macro-events identified in the social context makes it possible to rationally evaluate the qualities in different types of sport activity by employing relevant criteria. Keywords: paradigm, macro-events in sports, differences in qualities