Dolegliwości bólowe kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym wśród personelu pielęgniarskiego czynnego zawodowo - Szubartowska, Barbara; Orzeł, Zbigniew; Urban, Magdalena; Sutryk, Mariusz; Guz, Ewa; Smolińska, Olga (Innowacje w Pielęgniarstwie i Naukach o Zdrowiu, 2025)
Wstęp. Zespoły bólowe kręgosłupa to jeden z powszechnych problemów zdrowotnych współczesnego człowieka. Według danych epidemiologicznych na dolegliwości bólowe kręgosłupa cierpi 90% społeczeństwa. Dotyka on najczęściej osoby pomiędzy 30 a 40 rokiem życia, a w późniejszym wieku problem ten narasta. Zaburzenia układu mięśniowo – szkieletowego są częstą przyczyną absencji chorobowej oraz utraty pracy zawodowej. Cel pracy. Celem niniejszego badania było dokonanie oceny problemu dolegliwości bólowych kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym wśród pielęgniarek czynnych zawodowo. Ponadto uznano za ważne przedstawienie sugestii dotyczących podjęcia niezbędnych środków ostrożności w celu zmniejszenia bólów krzyża wśród wyżej wymienionej grupy zawodowej. Materiały i metody. W badaniach wzięło udział 200 osób, z czego przeanalizowano wyniki 68 ankietowanych, wskazujących na dolegliwości odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. W niniejszej pracy wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego w celu pozyskania informacji na temat danych demograficznych, stanu zdrowia, przyzwyczajeń oraz problemów. Wykorzystano technikę ankietowania, przy czym ankiety były anonimowe, a udział w badaniu dobrowolny. Do wymienionej techniki badawczej jako narzędzie badawcze wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety oraz standaryzowane kwestionariusze. Wyniki. U 87% badanych pielęgniarek i pielęgniarzy występował ból krzyża. Najczęstszymi schorzeniami występującymi u respondentów były: zmęczenie 28%, choroby tarczycy 15% oraz żylaki kończyn dolnych 13% odpowiedzi. Większość badanych wykazywała wysokie ryzyko spondyloartrozy. Niewiele ponad połowa ankietowanych reprezentujących personel pielęgniarski wykazywała wysokie ryzyko przewlekłego bólu pleców. Analiza statystyczna ukazała, iż zespoły bólowe kręgosłupa nasilają się wraz z wiekiem i dane te są istotne statystycznie (p=0,03). Natomiast nie potwierdziła wpływu wskaźnika BMI na występowanie bólów krzyża. Badając poszczególne elementy życia codziennego kwestionariuszem OSWESTRY można zaobserwować, że oprócz spania ból kręgosłupa negatywnie wpływał na życie codzienne ankietowanych. Wnioski. Pielęgniarki ze względu na charakter wykonywanej pracy są szczególnie narażone na szeroki wachlarz zagrożeń zawodowych, które wpływają na mięśnie pleców, ścięgna, dyski i więzadła, powodując zaburzenia układu mięśniowo – szkieletowego związanego z pracą. Czynnikami determinującymi te dolegliwości są: niepoprawne wzorce ruchowe podczas pracy, niestosowanie ergonomicznych praktyk pracy oraz słaba postawa ciała oraz niezdrowe aspekty życia pielęgniarek m.in. praca w systemie zmianowym, niski poziom aktywności fizycznej, przepracowanie oraz narażenie na stres zawodowy. Rozległość problemu sprawia, iż istnieje ogromna potrzeba popularyzacji działań edukacyjnych mających na celu podwyższenie poziomu wiedzy pielęgniarek w zakresie profilaktyki zespołów bólowych kręgosłupa oraz zasad ergonomii pracy.