GERD – choroba XXI wieku - Chojnacka, Agnieszka; Napora, Maciej (Innowacje w Pielęgniarstwie i Naukach o Zdrowiu, 2025)
Wstęp. Choroba refluksowa przełyku (GERD) jest jednym z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego, dotykającym 20–40% dorosłych w krajach rozwiniętych. W Polsce w 2023 roku zgłoszono ponad 800 tys. przypadków GERD, a liczba chorych stale rośnie. Około 34% pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej może mieć GERD, z czego 10% trafia do specjalistów z powikłaniami. Cel. Analiza uwarunkowań choroby refluksowej przełyku wśród współczesnego społeczeństwa. Materiał i metody: Analiza materiałów zebranych w bazie „Pubmed”, danych z Map potrzeb zdrowotnych 2022-2026, książek i innych artykułów naukowych. Przegląd. GERD to przewlekłe schorzenie, w którym kwaśna treść żołądkowa cofa się do przełyku, powodując objawy takie jak zgaga, ból czy odbijanie. Nieleczona prowadzi do powikłań i obniża jakość życia. Na rozwój choroby wpływają czynniki niemodyfikowalne (wiek, płeć, genetyka) oraz modyfikowalne – głównie styl życia, dieta, nadwaga, stres i używki. Choroby przewlekłe i stosowanie niektórych leków mogą pogarszać objawy. Rozpoznanie opiera się na typowych objawach oraz badaniach, takich jak testy farmakologiczne, endoskopia czy pH-metria. Leczenie polega przede wszystkim na zmianie stylu życia, farmakoterapii, a w trudnych przypadkach na interwencjach endoskopowych lub chirurgicznych. Wnioski. Rosnąca częstość występowania GERD odzwierciedla wpływ współczesnych trendów zdrowotnych i środowiskowych na układ pokarmowy, czyniąc z niej problem nie tylko medyczny, ale i społeczny. Skuteczne przeciwdziałanie chorobie wymaga działań profilaktycznych, które znacząco mogą zmniejszyć częstość zachorowań, poprawić jakość życia i odciążyć system ochrony zdrowia.