Narodziny Trójmiasta 1945–1949. Koncepcje i twórcy pierwszego planu Zespołu GD - Bańkowska, Barbara (Gdański Notatnik Historyczny, 2025)
Decyzja o odbudowie kraju ze zniszczeń wojennych i konieczna integracja zmienionego po wojnie terytorium Polski wywołały potrzebę stworzenia nowych zasad przestrzennego kształtowania kraju. Poza koniecznością opracowania planu krajowego wskazano węzłowe zadania planistyczne, do opracowania w pierwszej kolejności. Podstawy odbudowy i rozwoju unicestwionej stolicy miało określić Biuro Odbudowy Stolicy (BOS). Odpowiednikiem BOS-u były Regionalne Dyrekcje Planowania Przestrzennego (RDPP), powoływane we wszystkich województwach. W pierwszej kolejności miano uruchomić plany zespołów portowo-miejskich. Suma tych zadań stała się wielkim wyzwaniem dla nielicznej grupy polskich urbanistów ocalałych po wojnie. Do organizacji RDPP na Wybrzeżu wysłany został znany urbanista warszawski, Stanisław Różański, pełniący funkcję dyrektora tej jednostki w latach 1945–1948. Był on twórcą tezy o jedności zespołu Gdańsk – Sopot – Gdynia. Jedność ta różnie była postrzegana. Władysław Czerny, architekt, urbanista, ówczesny wiceprezydent miasta Gdańska, twórca idei odbudowy Głównego Miasta Gdańska w formule historycznej, chciał rozwijać koncepcję „Wielkiego Gdańska”, który w swoje granice administracyjne wchłonie wszystkie okoliczne miasta łącznie z Gdynią. Michał Kaczorowski ówczesny Minister Odbudowy, przerwał te prace, powołując równocześnie Kamila Lisowskiego na dyrektora Biura Planu GD w ramach RDPP i generalnego projektanta Trójmiasta.