El traslado del cuerpo de Santiago el Mayor - Leyra Faraldo, Ángel María; Leyra Curiá, Montse (Biblica et Patristica Thoruniensia, 2023)
Przeniesienie ciała św. Jakuba Większego Na temat ewangelizacji św. Jakuba Większego w Hiszpanii istnieje wystarczająca dokumentacja pochodząca spoza źródeł hiszpańskich. Istnieją również dokumenty pochodzenia hiszpańskiego dotyczące tej misji. Z drugiej strony, tradycja przeniesienia ciała Apostoła z Ziemi Świętej do Galicji jest słabo udokumentowana. Najstarszymi pismami są dwa martyrologia napisane w Lyonie: pierwsze z nich, autorstwa Floriusza, zostało napisane między 808 a 838 r., drugie zaś ułożył Adon między rokiem 850 a 860. Pierwszym autorem hiszpańskim wzmiankującym o przeniesieniu ciała Apostoła jest król Alfons III w dokumencie datowanym na rok 906. Jedna z najważniejszych średniowiecznych relacji znajduje się w „La historia compostelana o hechos de Gelmírez”, napisanej między 1100 a 1139 rokiem za życia arcybiskupa Diego Gelmíreza. Niektórzy historycy Kościoła uważają, że bardziej prawdopodobne było dwukrotne lub trzykrotne przeniesienie relikwii Apostoła niż jedno. W wykładzie na temat grobu apostolskiego św. Jakuba w świetle ostatnich wykopalisk, profesor archeologii chrześcijańskiej E. Kirschbaum SJ stwierdził, że przeniesienie ciała w czasach rzymskich z Palestyny na najdalsze krańce znanego świata nie stoi w sprzeczności z tym, co tradycja przekazujee o przeniesieniu ciał innych sławnych ludzi w starożytności, takich jak Mojżesz, Aleksander Wielki czy św. Szczepan.